Rapor Parası Hesaplama: Raporlu Personel Maaşı ve Bordro
Çalışanınız istirahat raporu getirdiğinde bordroda ilk soru hep aynıdır: raporlu personel maaşı nasıl hesaplanır, maaştan kesinti yapılır mı, SGK ne öder? Raporlu günlerde çalışanın gelir kaybı kural olarak işverenden değil, SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneği (halk arasında "rapor parası") üzerinden karşılanır. Bu rehberde rapor parası hesaplama yöntemini, ödeneğin başladığı günü, ödeme kanallarını ve bordroya yansımasını örneklerle anlatıyoruz.
Raporlu Personel Maaşı: Temel Kural
İş Kanunu'nda işverene raporlu günlerin ücretini ödeme yükümlülüğü getiren genel bir hüküm yoktur. 5510 sayılı Kanun'un 18. maddesine göre SGK, Kurumca yetkilendirilen hekim veya sağlık kurulundan istirahat raporu alınmış olması şartıyla geçici iş göremezlik ödeneği öder. Bu nedenle uygulamada aylık ücretli çalışanın raporlu günleri maaşından düşülür; ödeneği ise SGK doğrudan çalışana öder.
İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi raporlu günlerde de ücret ödenmesini öngörüyorsa ona uyulur. Bu durumda İş Kanunu'nun 48. maddesi devreye girer: hastalık nedeniyle çalışılmayan günler için SGK'nın ödediği ödenek, aylık ücretli işçinin ücretinden mahsup edilir.
SGK Rapor Parasını Hangi Günden İtibaren Öder?
| Durum | Ödeneğin başladığı gün | Prim günü şartı | Oran |
|---|---|---|---|
| Hastalık | İş göremezliğin 3. günü | Önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi | Ayakta 2/3, yatarak 1/2 |
| İş kazası veya meslek hastalığı | İlk gün dahil her gün | Prim günü şartı yok | Ayakta 2/3, yatarak 1/2 |
| Analık (doğum) | Doğum öncesi ve sonrası analık izni süresince | Doğumdan önceki 1 yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi | Günlük kazancın 2/3'ü |
Ödenek, hastalık ve iş kazasında ayakta tedavide günlük kazancın üçte ikisi, yatarak tedavide yarısı olarak ödenir. Rapor süresine denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri için ödeme de SGK tarafından ödenek ölçüsünde yapılır (İş Kanunu md. 48). Hastalık halinde ayrıca istirahatin başladığı tarihte sigortalılık niteliğinin sona ermemiş olması gerekir.
Analık halinde 7578 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle ödenekli süre toplam 24 haftaya çıkarılmıştır. Süreler ve şartlar için doğum izni ve babalık izni yazımıza bakabilirsiniz.
Rapor Parası Hesaplama: Günlük Kazanç Nasıl Bulunur?
Rapor parası hesaplamanın kilit kavramı günlük kazançtır. 5510 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrası 7537 sayılı Kanun'la değiştirilmiştir (21.12.2024'ten itibaren geçerli). Eski uygulamada son 3 aya bakılıyordu; yeni kurala göre ödeneğe esas günlük kazanç, hastalıkta iş göremezliğin başladığı, iş kazasında kazanın olduğu tarihten önceki 12 aydaki prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara ait prim ödeme gün sayısına bölünmesiyle bulunur.
- Formül: Günlük kazanç = son 12 ayın prime esas kazançları toplamı ÷ prim ödeme gün sayısı.
- Üst sınır: Prime esas kazanç zaten SGK tavanıyla sınırlıdır. 2026 yılında aylık tavan 297.270 TL (asgari ücretin 9 katı), günlük tavan 9.909 TL'dir; brüt asgari ücret 33.030 TL'dir.
- Az prim günü sınırı: Önceki 12 ayda 180 günden az kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş çalışanlarda günlük kazanç, günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez (2026 için 2 × 1.101 = 2.202 TL).
Kesin hesaplamayı SGK, işverenin bildirdiği prim günleri ve kazançlar üzerinden kendisi yapar; aşağıdaki örnekler yöntemi göstermek içindir.
Örneklerle Rapor Parası Hesaplama
Tüm örneklerde çalışanın son 12 ayda her ay 30 gün primi, aylık 40.000 TL brüt ücret üzerinden bildirilmiş olsun:
Günlük kazanç = (12 × 40.000) ÷ 360 = 1.333,33 TL
Örnek 1: 5 günlük ayakta hastalık raporu
- Maaştan düşülen tutar (sözleşmede aksi yoksa): 40.000 ÷ 30 × 5 = 6.666,67 TL (bildirgede 5 eksik gün)
- SGK'nın ödenek ödeyeceği günler: raporun 3., 4. ve 5. günleri
- Rapor parası: 3 × 1.333,33 × 2/3 = 2.666,67 TL
Örnek 2: 5 günlük yatarak tedavi (hastanede)
- Ödenekli gün yine 3 gündür (3.–5. günler).
- Rapor parası: 3 × 1.333,33 × 1/2 = 2.000,00 TL
Örnek 3: İş kazası sonrası 5 günlük ayakta rapor
- İş kazasında ödenek ilk günden başlar: 5 gün ödenir.
- Rapor parası: 5 × 1.333,33 × 2/3 = 4.444,44 TL
Aynı çalışan son bir yılda 90 günden az prim bildirilmiş yeni bir işçi olsaydı Örnek 1 ve 2'de hiç ödenek alamazdı; Örnek 3'te ise prim günü şartı aranmadığı için ödenek yine ödenirdi.
Rapor Parası Nasıl ve Nereden Ödenir?
- Rapor sisteme düşer: Hekim raporu elektronik ortamda SGK'ya iletilir; çalışanın kâğıt rapor getirmesi gerekmez.
- İşveren bildirimi yapar: İşveren, raporlu dönemde çalışanın çalışıp çalışmadığını SGK'nın e-Ödenek (vizite) uygulamasından "çalışmadığına dair bildirim" ile onaylar. SGK'ya göre ödeneğin ödenmesi bu bildirime bağlı değildir; ancak bildirim işverenin yükümlülüğüdür ve süresinde yapılmaması ödemeyi geciktirebilir.
- SGK öder: Ödenek, çalışanın e-Devlet'te tanımladığı banka hesabına ya da PTT aracılığıyla ödenir. Çalışan ödemelerini e-Devlet'teki SGK "Şahıs Ödemeleri Sorgulama" hizmetinden takip edebilir; banka hesabı da yine e-Devlet'teki "Şahıs Ödemeleri Banka Hesabı Tanımlaması" ekranından girilir.
İşverenin Seçenekleri: Kesinti mi, Mahsup mu?
Uygulamada iki yol görülür:
- Raporlu günlerin ücretini ödememek: Sözleşmede hüküm yoksa en yaygın yöntemdir. Raporlu günler maaştan düşülür, eksik gün olarak bildirilir; çalışan ödeneği doğrudan SGK'dan alır. Örnek 1'de çalışanın eline maaştan 6.666,67 TL brüt eksik geçer, SGK'dan 2.666,67 TL gelir.
- Maaşı tam ödeyip ödeneği mahsup etmek: Sözleşme veya işyeri uygulaması ücretin ödenmesini öngörüyorsa İş Kanunu md. 48'e göre SGK'nın ödediği ödenek ücretten mahsup edilir. Bu durumda çalışan, maaşı ile ödeneğin toplamı kadar değil, yalnızca maaşı kadar gelir elde eder.
Mahsup yönteminde eksik gün bildirimi, vergi ve prim matrahının nasıl oluşacağı işyerine göre değişebilir. Seçtiğiniz yöntemi uygulamadan önce mali müşavirinizle doğrulayın ve tüm çalışanlara aynı şekilde uygulayın.
Raporun İlk İki Günü: İşveren Ödemek Zorunda mı?
Hastalık raporlarında SGK ilk iki gün için ödeme yapmadığından en çok tartışılan konu budur. İş Kanunu'nda ve 5510 sayılı Kanun'da bu iki gün için işverene açık bir ödeme yükümlülüğü getiren hüküm bulunmaz ve uygulamada birçok işyeri bu günleri ücretten düşer. Öte yandan Türk Borçlar Kanunu'nun 409. maddesi, uzun süreli bir hizmet ilişkisinde işçi hastalık gibi kusuru olmayan bir sebeple kısa süre çalışamazsa, başka bir yolla karşılanmadığı takdirde işverenin o süre için "hakkaniyete uygun bir ücret" ödemesini öngörür. Bazı uzmanlar bu hükme dayanarak ilk iki günün işverence ödenmesi gerektiğini savunur. Konu tartışmalı olduğundan:
- İş sözleşmesinde veya toplu iş sözleşmesinde bir hüküm varsa ona göre hareket edin.
- Hüküm yoksa işyerinizin uygulamasını yazılı hale getirin ve tüm çalışanlara aynı şekilde uygulayın.
- Son bir yılda 90 gün prim şartını sağlamayan yeni çalışanlara, hastalık raporunda SGK'nın hiç ödenek ödemeyeceğini göz önünde bulundurun.
Raporlu Günler Puantaja ve Bordroya Nasıl İşlenir?
- Puantajda doğru işaretleyin: Raporun başlangıç ve bitiş tarihlerini esas alın; raporlu günleri devamsızlık olarak değil, rapor olarak kaydedin. Mazeretsiz devamsızlıkla farkı için devamsızlık yönetimi yazımıza bakabilirsiniz.
- Çalışmadığına dair bildirimi yapın: e-Ödenek üzerinden raporlu günlerde çalışılmadığını onaylayın.
- Ücreti hesaplayın: Sözleşmede aksi yoksa aylık ücretten raporlu gün sayısı kadar kesinti yapılır (aylık ücret ÷ 30 × raporlu gün).
- Eksik günü bildirin: Ücret ödenmeyen günlerin sayısı ve nedeni, muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde eksik gün olarak beyan edilir (5510 md. 86); raporlu günler için "01 – İstirahat" nedeni seçilir. Ayrıntılar için SGK bildirge rehberimize bakabilirsiniz.
- Raporu saklayın: Eksik güne ilişkin belgeler SGK'ya gönderilmez; işveren tarafından saklanır ve istendiğinde ibraz edilir.
İş Kazasında İşverenin Ek Sorumluluğu
İş kazasında ödenek ilk günden başlar ve prim günü şartı aranmaz; buna karşılık işverenin bildirim yükü vardır. İş kazası SGK'ya kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirilmelidir. Süresinde bildirim yapılmazsa, bildirim tarihine kadar çalışana ödenecek ödenek SGK tarafından işverenden tahsil edilir ve ayrıca idari para cezası uygulanır. Adımlar için iş kazası bildirimi yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yıllık İzin, Hafta Tatili ve Uzun Raporlar
- Yıllık izin bakiyesi: Hastalık izinleri yıllık izne mahsup edilemez (İş Kanunu md. 56). Raporlu günler yıllık izin hakkının hesabında da çalışılmış gibi sayılır; yalnızca aşağıdaki fesih sınırını aşan kısım sayılmaz (md. 55).
- Yıllık izin sırasında rapor: Kanun, izindeyken alınan raporun izni uzatıp uzatmayacağını açıkça düzenlemez. Bir görüşe göre çalışan iznini raporlu gün kadar kendiliğinden uzatamaz; diğer görüşe göre raporlu günler yıllık izinden sayılmamalı ve daha sonra kullandırılmalıdır. Raporun hemen işverene iletilmesi ve izin kaydının nasıl düzeltileceğinin yazılı olarak netleştirilmesi en güvenli yoldur.
- Hafta tatili: Hekim raporuyla verilen hastalık izinleri, bir haftalık süre içinde kalmak üzere hafta tatili ücretinin hesabında çalışılmış gün sayılır (md. 46).
- Uzun raporlar: Hastalık süresi, çalışanın kıdemine göre belirlenen ihbar süresini altı hafta aşarsa işverenin bildirim süresini beklemeden fesih hakkı doğar (md. 25/I). Örneğin kıdemi üç yılı aşan bir çalışanda bu sınır 8 + 6 = 14 haftadır. Bu fesih, md. 25/II'deki ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık hallerinden olmadığından kıdem şartları sağlanıyorsa kıdem tazminatı ödenir.
Raporlu günlerin maaşa doğru yansıması, puantajın düzenli tutulmasıyla başlar. Personelimiz'in puantaj modülü devam kayıtlarından aylık puantajı otomatik oluşturur; maaş ve bordro modülü de brüt-net hesaplamayı, SGK işçi ve işveren paylarını ve PDF maaş pusulasını hazırlar. Çalışmadığına dair bildirim, eksik gün beyanı ve rapor parası ödemesi gibi resmi işlemler ise SGK'nın sistemleri üzerinden yapılır.
Onaylı izinleri ve devam kayıtlarını aylık puantajda bir arada gösteren puantaj programımıza bakın. Puantaj programını inceleyin →