Bir çalışanın işten ayrılması ya da işverenin iş sözleşmesini feshetmesi durumunda tarafların birbirini önceden bilgilendirmesi gerekir. Bu bildirim yükümlülüğüne ihbar öneli denir. Türkiye'de 4857 sayılı İş Kanunu'nun 17. maddesi ihbar sürelerini düzenler.
İhbar öneline uyulmadan yapılan fesihlerde karşı taraf ihbar tazminatı talep edebilir. Bu durum hem işçi hem de işveren için geçerlidir. Önele uymak yerine peşin ödeme yapılabilse de bu tercih maliyetlidir ve iyi belgelenmesi gerekir.
| Çalışma Süresi | İhbar Süresi |
|---|---|
| 6 aydan az | 2 hafta (14 gün) |
| 6 ay – 1,5 yıl arası | 4 hafta (28 gün) |
| 1,5 yıl – 3 yıl arası | 6 hafta (42 gün) |
| 3 yıldan fazla | 8 hafta (56 gün) |
Not: Bu süreler asgari sınırlardır. Sözleşmede veya toplu iş sözleşmesinde daha uzun süreler belirlenebilir; ancak daha kısa belirlenemez.
Hesaplama için işçinin kıdemini (işe başlama tarihinden fesih bildirimine kadar geçen süre) belirlemek yeterlidir. Deneme süresi kıdeme dahil edilir.
Örnek: 2 yıl 3 ay çalışan bir işçi 1,5–3 yıl bandına girer → 6 hafta ihbar öneli uygulanır.
İşveren tarafından feshedilen sözleşmelerde, ihbar öneli boyunca işçiye günde 2 saat iş arama izni verilmek zorundadır. Bu süre ücretli izin olup toplu kullanılabilir. Verilmezse işveren ayrıca tazminat öder.
Taraflardan biri önele uymaksızın sözleşmeyi feshederse, karşı taraf ihbar tazminatı talep edebilir. Tazminat tutarı önele uymayan günlerin brüt ücreti üzerinden hesaplanır.
Örnek: Brüt günlük ücreti 400 ₺ olan, 3 yılı aşkın çalışanı önelsiz işten çıkaran işveren:
56 gün × 400 ₺ = 22.400 ₺ ihbar tazminatı öder.
4857 sayılı Kanun'un 24. ve 25. maddeleri, belirli durumlarda derhal fesih hakkı tanır:
Bu hallerde ihbar öneline uymak zorunlu değildir ve ihbar tazminatı ödenmez.
Hayır. İşçi istifa ederse ihbar öneli vermek zorundadır; ancak vermezse işverenin de işçiden ihbar tazminatı talep etme hakkı doğar. Pratikte birçok işveren bu hakkını kullanmaz, ama yasal olarak mevcuttur.
PYS'de çalışan kıdemi otomatik hesaplanır; fesih işlemi başlatıldığında ihbar süresi ve tazminat tutarı anında görüntülenir.
Hayır, ikisi farklıdır. İhbar tazminatı önele uymadan yapılan fesihlerde ödenir ve önele uymayan gün sayısı × brüt günlük ücret olarak hesaplanır. Kıdem tazminatı ise en az 1 yıl çalışmış işçiye belirli fesih hallerinde ödenir.
Evet, işçi istifa ederken de kıdemine göre belirlenen ihbar öneli vermek zorundadır. Vermezse işveren ihbar tazminatı talep edebilir.
Hayır. Deneme süresi içinde (en fazla 2 ay) sözleşme her iki tarafça ihbar öneli verilmeksizin ve tazminatsız feshedilebilir.
Evet. İşveren önel süresini beklemek yerine bu sürenin brüt ücretini peşin ödeyerek sözleşmeyi derhal feshedebilir.
Kredi kartı gerekmez. Kurulum yok. Hemen başlayın.
🚀 Ücretsiz Deneyin