PersonelimizPersonel Yönetim Sistemi
Rehber

Personel Özlük Dosyası Nedir? İçinde Bulunması Gereken Belgeler

Personelimiz Editör EkibiYayın: Güncelleme: İş Hukuku

Personel özlük dosyası, bir çalışanın işe girişinden işten ayrılışına kadar iş ilişkisiyle ilgili kimlik bilgilerinin, belgelerin ve kayıtların bir arada tutulduğu dosyadır. İşveren için hem yasal bir yükümlülük hem de denetimde ve olası bir iş davasında elindeki en önemli kayıt setidir. Bu rehberde özlük dosyasının yasal dayanağını, içinde bulunması gereken belgeleri, saklama süresini ve KVKK açısından dikkat edilecek noktaları anlatıyoruz.

Özlük Dosyası Nedir?

Özlük dosyası, "özlük işleri" denilen kişiye ait iş kayıtlarının toplandığı dosyadır. İçinde çalışanın kim olduğunu gösteren kimlik bilgileri, işe alımda istenen belgeler, iş sözleşmesi, SGK bildirimleri, izin ve eğitim kayıtları, varsa disiplin yazışmaları ve işten ayrılışta düzenlenen belgeler yer alır. Her çalışan için ayrı bir dosya tutulur; dosya kağıt klasör olabileceği gibi dijital ortamda da düzenlenebilir.

Yasal Dayanak: İş Kanunu md. 75 ve Diğer Mevzuat

Özlük dosyasının temel dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu'nun 75. maddesidir. Bu maddeye göre işveren, çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. Dosyada işçinin kimlik bilgileriyle birlikte İş Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu belge ve kayıtları saklar ve bunları istendiğinde yetkili memur ve görevlilere göstermek zorundadır.

Aynı madde işverene bir de gizlilik yükümlülüğü getirir: İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kurallarına ve hukuka uygun olarak kullanmalı, gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamalıdır. Bu yükümlülüklere aykırılık için İş Kanunu'nda idari para cezası öngörülmüştür.

Özlük dosyasına girecek belgeleri yalnızca İş Kanunu belirlemez. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (SGK bildirimleri), 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (sağlık muayenesi ve İSG eğitimleri) ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) da dosyanın içeriğini ve nasıl tutulacağını etkiler.

Personel Özlük Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler

Aşağıdaki liste uygulamada yaygın olarak tutulan belgeleri gösterir. "Her çalışan" olarak işaretlenenler genel olarak tüm personel için gereklidir; "Pozisyona göre" olanlar işin niteliğine veya mevzuattaki özel bir şarta bağlıdır. İşinize özgü durumlar için mali müşavirinize veya iş hukuku avukatınıza danışmanızı öneririz.

İşe girişte

BelgeGereklilikNot
Kimlik kartı fotokopisiHer çalışanKimlik bilgilerinin doğrulanması için
SGK işe giriş bildirgesiHer çalışanKural olarak çalışan işe başlamadan önce verilir; e-Bildirge çıktısı saklanır
İş sözleşmesiHer çalışanSüresi bir yıl ve daha uzun sözleşmeler yazılı yapılmalıdır; yazılı sözleşme yoksa çalışma koşullarını gösteren yazılı belge verilir
İşe giriş sağlık muayenesi kaydıHer çalışan6331 sayılı Kanun kapsamında; işin tehlike sınıfına göre periyodik muayeneler de eklenir
KVKK aydınlatma metniHer çalışanÇalışana verildiğini gösteren imzalı nüsha
Yerleşim yeri (ikametgah) belgesiYaygın uygulamae-Devlet'ten alınabilir; tebligat adresi için
Banka hesap bilgisiÜcret bankadan ödeniyorsaIBAN bilgisi
Diploma, sertifika, mesleki yeterlilik belgesiPozisyona göreİş için aranan nitelikleri gösterir
Ehliyet, SRC, operatör belgesi vb.Pozisyona göreGeçerlilik tarihleri takip edilmelidir
Adli sicil kaydıPozisyona göreYalnızca mevzuat gerektiriyorsa veya işin niteliği açıkça haklı kılıyorsa istenmelidir
Aile durum bildirimiİsteğe bağlıBazı işyerlerinde yan haklar ve acil durum iletişimi için alınır
Vesikalık fotoğrafİsteğe bağlıPersonel kartı veya giriş kartı için

Çalışma süresince

İşten ayrılışta

Ayrılış sürecinin ayrıntıları için SGK işe giriş ve çıkış bildirimi, ihbar öneli ve işten çıkarma prosedürü yazılarımıza; sözleşme seçenekleri için iş sözleşmesi türleri rehberimize bakabilirsiniz.

Fiziksel mi, Dijital mi?

İş Kanunu özlük dosyasının belirli bir biçimde tutulmasını şart koşmaz; önemli olan belgelerin eksiksiz olması, istendiğinde gösterilebilmesi ve gizliliğin korunmasıdır.

Fiziksel dosya ıslak imzalı asılları bir arada tutar, ancak kilitli dolap, arşiv alanı ve düzenli kontrol ister. Belge kaybolabilir, süresi dolan ehliyet ya da sertifika gözden kaçabilir.

Dijital özlük dosyası belgeleri taranmış ya da elektronik olarak saklar; aramak, erişimi yetkiye göre sınırlamak ve yedeklemek kolaydır. Islak imzalı sözleşme, ibraname gibi belgelerin asıllarının da ayrıca saklanması güvenli bir uygulamadır; elektronik imza veya elektronik belgelerin ispat değeri konusunda emin değilseniz hukuki destek alın.

Özlük Dosyası Ne Kadar Süre Saklanır?

İş Kanunu'nun 75. maddesi özlük dosyası için tek bir saklama süresi belirtmez. Süreyi belirlerken birkaç mevzuat birlikte dikkate alınır: Sosyal güvenlik mevzuatı işverenlerin sigortalılara ilişkin belgeleri uzun süre (10 yıl) saklamasını öngörür, vergi mevzuatı defter ve belgeler için ayrı süreler belirler, işçilik alacaklarında ise zamanaşımı süreleri işin bitiminden sonra da devam eder. Bu nedenle uygulamada özlük dosyalarının iş ilişkisi sona erdikten sonra en az 10 yıl saklanması yaygın bir yaklaşımdır.

KVKK açısından ise saklama sınırsız değildir: Verinin işlenme amacı ve yasal saklama süresi sona erdiğinde kişisel veriler silinmeli, yok edilmeli veya anonim hale getirilmelidir. İşletmeniz için hangi belgenin ne kadar saklanacağını mali müşavirinizle birlikte yazılı bir saklama ve imha listesine bağlamanız iyi bir uygulamadır.

KVKK: Erişim, Güvenlik ve Çalışanın Hakları

Giriş-çıkış ve konum verilerine ilişkin KVKK konuları için PDKS ve KVKK yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Yapılan Hatalar

Dijital Özlük Dosyasını Personelimiz'de Tutmak

Personelimiz'in belgeler ekranında her çalışan için belge yükleyebilir, belgeyi türü, veriliş ve son geçerlilik tarihiyle kaydedebilirsiniz. Belgeleri personele, türe ve geçerlilik durumuna göre filtreleyebilir; süresi geçmiş veya 30 gün içinde dolacak belgeleri panelde uyarı olarak görebilirsiniz. Belge ekranına yönetici hesabıyla erişilir. Personel kartı, zimmet ve izin geçmişiyle birlikte tüm özlük kayıtlarını tek yerde görmek için personel yönetim sistemi sayfamıza göz atabilirsiniz.

Belge yükleme ve personel kartıyla dijital özlük dosyası tutan personel yönetim programına bakın. Dijital özlük dosyasını inceleyin →

Sık Sorulan Sorular

Personel özlük dosyası tutmak zorunlu mu?

Evet. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 75. maddesine göre işveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenlemek, kanunlar uyarınca tutması gereken belge ve kayıtları bu dosyada saklamak ve istendiğinde yetkililere göstermek zorundadır.

Özlük dosyası denetimde istenir mi?

Evet. İş müfettişleri ve yetkili görevliler denetimde özlük dosyalarını isteyebilir. Dosyanın düzenlenmemesi veya gösterilmemesi İş Kanunu'na göre idari para cezası riskini doğurur.

Özlük dosyasında hangi belgeler mutlaka bulunmalı?

Genel olarak kimlik bilgisi, SGK işe giriş bildirgesi, iş sözleşmesi, işe giriş sağlık muayenesi kaydı, KVKK aydınlatma metni, bordro, izin ve İSG eğitim kayıtları her çalışan için tutulur. Diploma, ehliyet veya adli sicil kaydı gibi belgeler pozisyona göre değişir.

Özlük dosyası dijital olarak tutulabilir mi?

İş Kanunu dosyanın kağıt veya dijital olmasını şart koşmaz; belgelerin eksiksiz, gizli ve istendiğinde gösterilebilir olması gerekir. Islak imzalı sözleşme ve ibraname gibi belgelerin asıllarının da saklanması önerilir.

Çalışan kendi özlük dosyasını görebilir mi?

KVKK kapsamında çalışan, hakkında hangi kişisel verilerin işlendiğini öğrenme ve bunlara ilişkin bilgi talep etme hakkına sahiptir. Bu başvurular kanunda öngörülen süre içinde yanıtlanmalıdır.

İlgili Makaleler

Bu süreci Personelimiz ile yönetmek isterseniz

Personelimiz web tabanlı bir personel yönetim sistemidir: giriş-çıkış, puantaj, izin, vardiya ve maaş hesaplama tek panelde. 29 gün ücretsiz, kredi kartı gerekmez.

WhatsApp