Staj, mesleki eğitimin bir parçası olduğu için iş sözleşmesinden farklı bir hukuki çerçeveye tabidir. Bu fark, işverenlerin en çok karıştırdığı noktadır: stajyer bir çalışan değildir, ama tamamen haklardan yoksun da değildir.
İkisi de temel işçi haklarından bazılarını taşır, ancak İş Kanunu'nun tamamı stajyere uygulanmaz.
20'den fazla çalışanı olan işyerlerinde, zorunlu staj yapan öğrenciye asgari ücretin en az %30'u oranında ücret ödenmesi yasal zorunluluktur. 20'den az çalışanı olan işyerlerinde bu ücret zorunlu değildir, ancak sektörde artık yaygın bir uygulama haline gelmiştir ve iyi adayları çekmek isteyen işyerleri stajyer ücreti ödemeyi tercih eder.
Zorunlu stajyerler için işveren, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primini ödemekle yükümlüdür. Bu primin büyük kısmı okul tarafından, bir kısmı işveren tarafından karşılanır — oranlar mesleki eğitim mevzuatına göre belirlenir. Stajyer, sigortalı bir çalışan gibi tam SGK kapsamına (sağlık, emeklilik) girmez; yalnızca iş kazası riskine karşı güvence altındadır.
Stajyerin çalışma süresi, okul müfredatında belirtilen süreyle sınırlıdır ve fazla mesai yaptırılamaz. Stajyeri normal bir çalışan gibi vardiyaya sokmak, hem mevzuata aykırıdır hem de staj amacının dışına çıkar — staj, öğrenmeyi amaçlar, üretim kapasitesini doldurmayı değil.
| Yükümlülük | Açıklama |
|---|---|
| İş sağlığı ve güvenliği eğitimi | Stajyer de dahil olmak üzere işyerindeki herkese verilmelidir |
| Uygun görev verme | Stajyerin mesleki eğitim alanıyla ilgili görevler verilmelidir |
| Denetim ve rehberlik | Bir sorumlu personel stajyerin gelişimini takip etmelidir |
| Devam kaydı | Okula bildirilecek devam-devamsızlık kaydının tutulması |
Stajyer, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında olduğu için bir kaza durumunda SGK'ya bildirim yapılması gerekir — tıpkı sigortalı bir çalışan gibi. Bu bildirim zorunluluğunun atlanması işveren için idari yaptırım riski taşır.
Staj süresi, işverene adayı gerçek çalışma ortamında değerlendirme fırsatı verir. Ancak staj süresi kıdem hesabına dahil edilmez — stajyer bir tarihte işe alınırsa, kıdemi işe giriş tarihinden itibaren başlar, staj başlangıcından değil.
PYS'de stajyer kayıtları, sigortalı personelden ayrı bir kategori olarak tutulabilir; devam takibi ve devam-devamsızlık raporları okula sunulacak formatta dışa aktarılabilir.
Hayır. Stajyerin çalışma süresi okul müfredatıyla sınırlıdır ve fazla mesai staj mevzuatına aykırıdır.
Yıllık ücretli izin gibi işçi hakları stajyere uygulanmaz; ancak okulun belirlediği devam zorunluluğu çerçevesinde mazeret durumları ayrıca değerlendirilir.
Zorunlu stajlarda okul, işletme ve öğrenci arasında imzalanan bir staj protokolü/sözleşmesi mevzuat gereği aranır.
Hayır, isteğe bağlı stajda ücret ödemesi yasal zorunluluk değildir; taraflar arasında serbestçe belirlenir.
Kredi kartı gerekmez. Kurulum yok. Hemen başlayın.
🚀 Ücretsiz Deneyin