Stajyer Hakları ve Stajyer Maaşı 2026: İşveren Rehberi

Personelimiz Editör EkibiYayın: Ekim 2026Güncelleme: 11 Ekim 2026İş Hukuku

Staj, mesleki eğitimin bir parçasıdır ve iş sözleşmesinden farklı kurallara tabidir. İşverenlerin en çok karıştırdığı nokta da budur: stajyer 4857 sayılı İş Kanunu anlamında bir işçi değildir, ama haklardan yoksun da değildir. Ücret, sigorta, izin ve iş güvenliği konularında 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ile 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun açık hükümleri vardır. Bu rehberde stajyer haklarını, stajyer maaşı alt sınırlarının nasıl belirlendiğini, devlet katkısını, SGK primini ve vergi istisnasını mevzuat metinlerine dayanarak özetliyoruz.

Staj Türleri: Zorunlu ve İsteğe Bağlı Staj

• Zorunlu staj — Öğrencinin okulunun öğretim programı gereği yaptığı stajdır. Mesleki ve teknik ortaöğretim (meslek lisesi, MESEM) öğrencilerinin işletmelerde mesleki eğitimi ile üniversite öğrencilerinin müfredattaki stajları bu gruptadır.
• İsteğe bağlı (gönüllü) staj — Programda zorunlu olmayan, öğrencinin kendi isteğiyle yaptığı stajdır. Ücret, sigorta ve devlet katkısı açısından zorunlu stajdan farklı sonuçları vardır.

Hangi türün söz konusu olduğunu belirleyen belge, okuldan gelen staj yazısı ve düzenlenen staj sözleşmesi/protokolüdür; mevzuat sözleşme düzenlenmesini öngörür, imza tarafları okul ve programa göre değişebilir. Hak ve yükümlülükler bu ayrıma göre değiştiği için işe başlamadan önce bu belgeyi dosyaya koyun.

Stajyer Maaşı Zorunlu mu? (3308 md. 25)

3308 sayılı Kanun'un 25. maddesine göre stajyere ödenecek staj ücreti sözleşmeyle belirlenir; ancak kanun alt sınır koyar. İşletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile staj veya tamamlayıcı eğitim gören öğrencilere, asgari ücretin net tutarının:

• 20 ve üzerinde personel çalıştıran işyerlerinde %30'undan,
• 20'den az personel çalıştıran işyerlerinde %15'inden,
• aday çırak ve çırağa yaşına uygun asgari ücretin %30'undan,
• kalfalık yeterliğini kazanan mesleki eğitim merkezi (MESEM) 12. sınıf öğrencilerine asgari ücretin %50'sinden (7346 sayılı Kanun ile eklendi)

aşağı ücret ödenemez. Staj yapacak işletme bulunamadığı için stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencileri ile stajını yükseköğretim kurumu ve birimlerinde yapan üniversite öğrencileri bu kuralın dışındadır. Yani bir üniversite öğrencisi zorunlu stajını özel bir işletmede yapıyorsa staj ücreti alt sınırı onun için de geçerlidir.

Önemli: Devlet katkısını düzenleyen geçici 12. madde, uygulandığı dönemde işletme büyüklüğüne bakılmaksızın aday çırak, çırak ve stajyerler için tek bir alt sınır öngörür: asgari ücretin net tutarının %30'u (MESEM'de kalfalık yeterliğini kazanan 12. sınıf öğrencileri için asgari ücretin %50'si). Bu uygulama 5063 sayılı Karar'la 2025-2026 eğitim yılı sonuna kadar uzatılmıştı; 2026-2027 için uzatma doğrulanmamıştır. Uzatma yoksa kalıcı 25. madde uygulanır ve 20'den az personelli işyerlerinde %15'lik oran devreye girer.

Stajyer Maaşı 2026: Alt Sınır Oranları

Alt sınır, yürürlükteki asgari ücretin yüzdesi olarak belirlenir (güncel asgari ücret için asgari ücret 2026 hesaplama yazımıza bakın). Hangi oranın uygulanacağı, geçici 12. maddenin 2026-2027 eğitim yılı için uzatılıp uzatılmadığına bağlıdır; bu nedenle burada kesin TL tutarı vermiyoruz, güncel tutarı okulunuza / mali müşavirinize danışın.

Bunlar alt sınırdır: işveren daha yüksek bir stajyer maaşı ödeyebilir. Aday çırak ve çıraklarda oran, yaşına uygun asgari ücret üzerinden hesaplanır. Stajyer ayın tamamında çalışmıyorsa ücret, sözleşmeye ve staj günlerine göre orantılanır; uygulamayı okulunuzla teyit edin.

Staj Ücretine Devlet Katkısı

3308 sayılı Kanun'un geçici 12. maddesi, staj ücretinin bir kısmının İşsizlik Sigortası Fonu'ndan devlet katkısı olarak işverene geri ödenmesini düzenler. Katkı, kanunda belirtilen en az ücret üzerinden hesaplanır:

• 20'den az personel çalıştıran işletmelerde en az ücretin üçte ikisi,
• 20 ve üzeri personel çalıştıran işletmelerde en az ücretin üçte biri,
• MESEM programına devam eden öğrencilerde en az ücretin tamamı.

Katkı yalnızca kanuni en az ücret üzerinden hesaplanır; asgari tutarın üzerinde ödeme yapmak katkıyı artırmaz. Katkının 2026-2027 eğitim yılında ödenip ödenmeyeceği uzatma kararına bağlıdır ve teyit gerektirir; katkı tutarı için de güncel tutarı okulunuza / mali müşavirinize danışın.

Kimler kapsam dışında? Stajını okulda yapan ortaöğretim öğrencileri, öğretim programı gereği staj yapmak zorunda olmayan yükseköğretim öğrencileri (yani isteğe bağlı stajyerler) ve kamu kurumları. Buna karşılık zorunlu staj yapan üniversite öğrencileri için özel sektör işletmeleri katkıdan yararlanabilir.

Süre: Geçici 12. madde, uygulamayı Cumhurbaşkanı kararıyla uzatılabilen bir süreye bağlar. 4 Ocak 2022 tarihli 5063 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile katkı, 2021-2022 eğitim ve öğretim yılından itibaren beş eğitim yılı için uzatılmıştı. Bu beş yıl 2025-2026 eğitim yılıyla sona erer; 2026-2027 için bir uzatma kararı doğrulanmamıştır. Katkı ve %30'luk tek oran 2026-2027'de ancak uzatma kararı yayımlanırsa geçerlidir; güncel Resmî Gazete'den ve okulunuzdan teyit edin. Başvuru ve ödeme usulü Bakanlık ve İŞKUR tarafından belirlenir; ödemeler okul/üniversite ve İŞKUR kanalıyla yürür.

Örnek: 12 Personelli Bir Atölye

12 personel çalıştıran bir atölyenin, zorunlu stajını yapan bir meslek lisesi öğrencisini bir ay boyunca çalıştırdığını düşünelim. Geçici 12. madde 2026-2027 için uzatılmışsa alt sınır asgari ücretin net tutarının %30'udur ve işletme 20'den az personel çalıştırdığı için bu en az ücretin üçte ikisi devlet katkısı olarak karşılanabilir; işverende kalan kısım üçte birdir. Uzatma yoksa kalıcı 25. madde gereği alt sınır %15'e iner, ancak bu durumda devlet katkısı da alınamaz. 20 ve üzeri personelli bir işletmede ise katkı en az ücretin üçte biriyle sınırlıdır. Her iki durumda da staj ücreti vergiden müstesnadır ve iş kazası primini okul öder. Uzatmanın durumu ve güncel tutarı okulunuza / mali müşavirinize danışın.

Stajyerin SGK Durumu

5510 sayılı Kanun'un 5. maddesinin (b) bendi gereği yükseköğrenimleri sırasında veya mesleki ve teknik ortaöğretimde staja tabi tutulan öğrenciler için iş kazası ve meslek hastalığı sigortası uygulanır; aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler için buna hastalık sigortası da eklenir. Stajyer emeklilik (uzun vadeli) sigortasına tabi değildir.

• Prim oranı: 5510 md. 81/(d) uyarınca bu kişilerde kısa vadeli sigorta kolları primi %1'dir; genel sağlık sigortası primi (%5) ancak öğrenci başka yoldan (ör. anne-baba üzerinden) GSS kapsamında değilse söz konusu olur.
• Primi kim öder? Zorunlu stajda primi okul veya üniversite öder (5510 md. 87/e): ortaöğretimde Milli Eğitim Bakanlığı veya okul, yükseköğretimde öğrencinin kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumu. 3308 md. 25'e göre ortaöğretim öğrencilerinin primi asgari ücretin %50'si üzerinden hesaplanır. İşverenin bu kapsamda prim yükü yoktur.
• İsteğe bağlı stajyer: Sonuç, stajın okul tarafından onaylanıp sigortalanmasına bağlıdır. Bazı üniversiteler, onayladıkları isteğe bağlı stajları da 5510 md. 5/b kapsamında sigortalar. Okul sigorta yapmıyorsa işveren, kişinin 4/a kapsamında sigortalı olarak bildirilmesi gerekip gerekmediğini değerlendirmelidir. Durumu okulunuzla ve mali müşavirinizle doğrulayın. Bildirim süreleri için işe giriş ve çıkış bildirimi rehberimize bakın.

Staj Ücretinde Vergi

3308 sayılı Kanun'un 25. maddesi açıktır: aday çırak, çırak ve öğrencilere ödenecek ücretler her türlü vergiden müstesnadır. Bu nedenle bu kapsamdaki staj ücretinden gelir vergisi ve damga vergisi kesilmez. İsteğe bağlı stajyer 4/a kapsamında bildiriliyorsa ödenen tutarın vergi durumunu mali müşavirinizle doğrulayın.

Stajyer İş Kanunu'na Tabi mi? Kıdem ve İhbar

Zorunlu stajyer bir iş sözleşmesiyle değil, eğitim amacıyla işyerinde bulunur; bu nedenle İş Kanunu'nun işçiye tanıdığı kıdem ve ihbar tazminatı gibi haklar stajyere doğmaz. Staj süresi kıdem hesabına da girmez: stajyeri staj sonunda işe alırsanız kıdemi işe giriş tarihinden başlar. Sözleşme seçeneklerini iş sözleşmesi türleri yazımızda ele aldık.

Stajyer Hakları: İzin ve Çalışma Süresi

3308 sayılı Kanun'un 26. maddesine göre aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrencilere işletmelerce her yıl tatil aylarında bir ay ücretli izin verilir; mazereti kabul edilenlere okul müdürlüğünün görüşü alınarak bir aya kadar ücretsiz izin de verilebilir. Üniversite stajlarında devam ve izin kuralları ise ilgili üniversitenin staj yönergesinde belirlenir.

Stajyerin çalışma günleri ve saatleri okulun eğitim programına ve staj sözleşmesine bağlıdır. Stajyeri normal bir çalışan gibi vardiyaya sokmak veya fazla çalıştırmak staj amacının dışına çıkar. 18 yaş altı için gece çalışması ve fazla çalışma yasaktır (İş Kanunu md. 73 ve ilgili yönetmelikler); 3308 md. 12 de işletmedeki pratik eğitimde gece çalışmasına ilişkin hükmün gözetilmesini ister. Çalışma süresini okulla birlikte planlayın.

İşverenin Yükümlülükleri

Stajyer İş Kazası Geçirirse

Stajyer iş kazası ve meslek hastalığı sigortası kapsamında olduğu için kaza SGK'ya bildirilmelidir. Zorunlu stajyerde sigortayı yapan okul/üniversite olduğundan kazayı derhal okula da haber verin; bildirim adımları için iş kazası nasıl bildirilir yazımıza bakın. Kaza işyerinin kusurundan kaynaklanmışsa sorumluluk işverendedir.

Staj Sonunda İşe Alım

Staj, adayı gerçek çalışma ortamında tanıma fırsatıdır. İşe almaya karar verirseniz iş ilişkisi kurulur, işe giriş bildirgesi verilir ve kişi artık 4857 sayılı Kanun kapsamındaki tüm işçi haklarından yararlanır. Yazılı iş sözleşmesi yapmanızı öneririz: 4857 md. 8'e göre iş sözleşmesi kural olarak özel bir şekle bağlı değildir, ancak süresi bir yıl ve daha fazla olan sözleşmeler yazılı yapılır.

Personelimiz'in personel takip sisteminde stajyeri pozisyon alanında belirterek kaydedebilir, giriş-çıkışlarını diğer personel gibi takip edebilir ve aylık devam kayıtlarını Excel veya PDF olarak alabilirsiniz; okula bildireceğiniz devam kaydı için bu döküm kullanılabilir.