İş Kazası Nasıl Bildirilir? Süreler ve İşveren Sorumlulukları
İş kazası, en dikkatli işyerinde bile gerçekleşebilir. Kazanın kendisi kadar önemli olan, sonrasında doğru ve zamanında atılan adımlardır — çünkü bildirim süreci hem çalışanın haklarını hem de işverenin yasal sorumluluğunu doğrudan etkiler. Kazaları önlemeye yönelik temel yükümlülükler için iş sağlığı ve güvenliği rehberimize bakabilirsiniz.
İş Kazası Sayılan Haller
5510 sayılı Kanun'a göre iş kazası, işyerinde, işveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle, işverenin sağladığı bir taşıtla işe gidiş-gelişte ya da görevlendirme sırasında başka bir yerde meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özre uğratan olaydır. İşe gidiş-gelişteki trafik kazaları da belirli koşullarda iş kazası sayılabilir.
Bildirim Süresi
İş kazası, olayın gerçekleştiği andan itibaren en geç 3 iş günü içinde SGK'ya bildirilmelidir. Bu süre, kazanın işverenin bilgisi dışında geç öğrenilmesi durumunda öğrenildiği tarihten itibaren işlemeye başlar; ancak bu istisna keyfi kullanılamaz, işverenin makul özeni göstermesi beklenir.
Kolluk kuvvetlerine bildirim ise (kazanın niteliğine göre) derhal yapılmalıdır — özellikle ağır yaralanma ya da ölümle sonuçlanan kazalarda.
Bildirim Nasıl Yapılır?
- e-Devlet / SGK e-Bildirge sistemi üzerinden "İş Kazası ve Meslek Hastalığı Bildirim Formu" doldurulur.
- Form; kazanın yeri, zamanı, nedeni ve kazazedenin bilgilerini içerir.
- Gerekli görülmesi halinde işyeri, kazaya ilişkin tanık ifadeleri ve fotoğraf gibi destekleyici belgeleri de hazır bulundurmalıdır.
Geç Bildirimin Sonuçları
3 günlük süre aşılırsa işverene idari para cezası uygulanır. Daha ciddisi, geç bildirim, sonradan çıkabilecek bir iş mahkemesi davasında işveren aleyhine güçlü bir delil oluşturur — "neden geciktirdiniz" sorusuna makul bir yanıt verilemediğinde, işverenin kusurlu olduğu yönünde bir izlenim doğar.
İşverenin Diğer Yükümlülükleri
| Yükümlülük | Açıklama |
|---|---|
| İlk yardım / tıbbi müdahale | Derhal sağlanmalıdır |
| Kaza yerinin korunması | İnceleme yapılana kadar müdahale edilmemelidir |
| İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu bilgilendirmesi | Kurulu olan işyerlerinde kurul toplantıya çağrılmalıdır |
| Kök neden analizi | Benzer kazaların tekrarını önlemek için nedenin araştırılması |
| Kayıt tutma | Kaza defterine işlenmesi ve saklanması |
Kaza Sonrası Rapor Süreci
Kazazede sağlık kuruluşuna sevk edilir; aldığı rapor süresi boyunca istirahatli sayılır. Rapor döneminde ücretin nasıl ele alındığını istirahat raporu ve maaş yazımızda anlattık. Bu süre boyunca SGK, geçici iş göremezlik ödeneği öder — işverenin normal maaş ödeme yükümlülüğü, iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesinde aksi kararlaştırılmadıkça devam etmez, ancak birçok işyeri fark ödemesi uygular.
Neden Erken Hazırlık Önemli
Bir kaza anında panik içinde "3 iş günü ne zaman başladı" hesaplamak istenmeyen bir durumdur. İşyerinde net bir prosedür — kimin bildirimi yapacağı, hangi formun kullanılacağı, hangi bilgilerin toplanacağı — önceden belirlenmiş olmalıdır.
Personelimiz'de çalışanların devam ve devamsızlık kayıtları, bir kaza sonrası "o gün kimin vardiyada olduğu" gibi soruların anında yanıtlanmasını sağlar; bu bilgi hem SGK bildirimi hem de olası bir soruşturma için değerlidir.
Kaza anında kimin vardiyada olduğunu saniyeler içinde gösteren giriş-çıkış kayıtları için terminal sayfasına bakın. Giriş-çıkış terminalini inceleyin →