SGK İşten Çıkış Kodları 2026: Tam Liste ve Haklar
Bir çalışan işten ayrıldığında işveren, SGK'ya verdiği işten ayrılış bildirgesinde ayrılışın nedenini bir kodla belirtir. Bu işten çıkış kodları (SGK dilinde "işten ayrılış nedenleri") yalnızca istatistik değildir: çalışanın işsizlik ödeneği başvurusunda ve kıdem, ihbar tazminatı uyuşmazlıklarında ilk bakılan kayıtlardan biridir. Bu yazıda SGK çıkış kodlarının güncel tam listesini, sık kullanılan kodların haklara etkisini, bildirim süresini ve yanlış kod seçildiğinde yapılabilecekleri anlatıyoruz.
İşten Çıkış Kodu Nedir, Ne Zaman Bildirilir?
5510 sayılı Kanun'un 9. maddesine göre işveren, sigortalılığın sona erdiğini sona ermeyi izleyen 10 gün içinde sigortalı işten ayrılış bildirgesiyle SGK'ya bildirir. Bildirge e-Bildirge (e-sigorta) üzerinden verilir; ayrılış tarihi girilir ve SGK'nın belirlediği listeden bir ayrılış nedeni seçilir. Süresinde verilmeyen bildirge idari para cezasına yol açar. Bildirgenin adım adım verilmesi ve cezalar için SGK işe giriş ve çıkış bildirimi yazımıza bakabilirsiniz.
Kod, fesih bildiriminde yazan gerekçeyle tutarlı olmalıdır. Örneğin işçiye "performans nedeniyle sözleşmeniz feshedilmiştir, ihbar ve kıdem tazminatınız ödenecektir" denip SGK'ya ahlak ve iyi niyet kodu bildirilmesi, sonradan hem işsizlik ödeneği hem de dava sürecinde sorun çıkarır. Fesih sürecinin tamamı için işten çıkarma prosedürü rehberimize bakın.
SGK İşten Çıkış Kodları: Güncel Tam Liste
Aşağıdaki liste, SGK'nın sigortalı tescil uygulamasında yayımladığı işten ayrılış nedenleri listesine ve bu listeyi aktaran mesleki kaynaklara dayanır. Kodlar 01'den 50'ye kadar numaralanır; 06, 07 ve 29 numaraları artık kullanılmaz.
| Kod | Ayrılış nedeni |
|---|---|
| 01 | Deneme süreli iş sözleşmesinin işverence feshi |
| 02 | Deneme süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi |
| 03 | Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işçi tarafından feshi (istifa) |
| 04 | Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi |
| 05 | Belirli süreli iş sözleşmesinin sona ermesi |
| 08 | Emeklilik (yaşlılık) veya toptan ödeme nedeniyle |
| 09 | Malulen emeklilik nedeniyle |
| 10 | Ölüm |
| 11 | İş kazası sonucu ölüm |
| 12 | Askerlik |
| 13 | Kadın işçinin evlenmesi |
| 14 | Emeklilik için yaş dışında diğer şartların tamamlanması |
| 15 | Toplu işçi çıkarma |
| 16 | Sözleşme sona ermeden sigortalının aynı işverene ait diğer işyerine nakli |
| 17 | İşyerinin kapanması |
| 18 | İşin sona ermesi |
| 19 | Mevsim bitimi |
| 20 | Kampanya bitimi |
| 21 | Statü değişikliği |
| 22 | Diğer nedenler |
| 23 | İşçi tarafından zorunlu nedenle fesih |
| 24 | İşçi tarafından sağlık nedeniyle fesih |
| 25 | İşçi tarafından işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeni ile fesih |
| 26 | Disiplin kurulu kararı ile fesih |
| 27 | İşveren tarafından zorunlu nedenlerle ve tutukluluk nedeniyle fesih |
| 28 | İşveren tarafından sağlık nedeni ile fesih |
| 29 | Kaldırıldı (SGK 2021/9 sayılı Genelge, 01.04.2021); yerine 42–50 kullanılır |
| 30 | Vize süresinin bitimi |
| 31 | Borçlar Kanunu, Sendikalar Kanunu, Grev ve Lokavt Kanunu kapsamında kendi istek ve kusuru dışında fesih |
| 32 | 4046 sayılı Kanunun 21. maddesine göre özelleştirme nedeni ile fesih |
| 33 | Gazeteci tarafından sözleşmenin feshi |
| 34 | İşyerinin devri, işin veya işyerinin niteliğinin değişmesi nedeniyle fesih |
| 35 | 6495 sayılı Kanun nedeniyle devlet memurluğuna geçiş |
| 36 | KHK ile işyerinin kapatılması |
| 37 | KHK ile kamu görevinden çıkarma |
| 38 | Doğum nedeniyle işten ayrılma |
| 39 | 696 KHK ile kamu işçiliğine geçiş |
| 40 | 696 KHK ile kamu işçiliğine geçilememesi sebebiyle çıkış |
| 41 | Resen işten ayrılış bildirgesi düzenlenenler |
| 42 | İşçinin, iş sözleşmesi yapılırken gerekli vasıf veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bulunduğunu ileri sürerek ya da gerçeğe aykırı bilgi vererek işvereni yanıltması (4857 md. 25/II-a) |
| 43 | İşçinin, işveren veya aile üyelerinin şeref ve namusuna dokunacak söz ve davranışları ya da işveren hakkında asılsız ihbar ve isnatları (25/II-b) |
| 44 | İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması (25/II-c) |
| 45 | İşçinin işverene, ailesine veya başka işçiye sataşması, işyerine sarhoş ya da uyuşturucu almış gelmesi veya işyerinde bu maddeleri kullanması (25/II-d) |
| 46 | İşçinin işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması, meslek sırlarını ortaya atması gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışları (25/II-e) |
| 47 | İşçinin işyerinde yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve ertelenmeyen bir suç işlemesi (25/II-f) |
| 48 | İşçinin izinsiz veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki iş günü, bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü veya bir ayda üç iş günü işine devam etmemesi (25/II-g) |
| 49 | İşçinin yapmakla ödevli olduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi (25/II-h) |
| 50 | İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi ya da işyerindeki makine ve malzemelere otuz günlük ücretini aşan zarar vermesi (25/II-ı) |
42–50 kodlarının metinleri uzun olduğu için kanun bendinin özetiyle verilmiştir; e-Bildirge ekranındaki tam ifadeler 4857 sayılı Kanun'un 25. maddesinin II numaralı bendini izler.
Kod 29 Neden Kaldırıldı? 42–50 Kodları
1 Nisan 2021 öncesinde işverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle yaptığı her türlü fesih tek bir kodla, 29 ile bildiriliyordu. Bu kod hırsızlıktan devamsızlığa kadar çok farklı durumları kapsadığı için çalışan açısından damgalayıcı bulunuyordu. SGK, 2021/9 sayılı Genelge ile 29 numaralı kodu kaldırdı ve md. 25/II'nin her bendi için ayrı bir kod getirdi: (a) bendi 42, (b) 43, (c) 44, (d) 45, (e) 46, (f) 47, (g) 48, (h) 49 ve (ı) bendi 50. Böylece örneğin devamsızlık nedeniyle yapılan fesih artık 48, görevi yapmamakta ısrar 49 koduyla bildirilir.
Uygulamada işveren, fesih bildiriminde hangi bende dayandıysa o bende karşılık gelen kodu seçmelidir. Birden fazla bent söz konusuysa fesih yazısındaki asıl gerekçeyi esas alın ve seçimi mali müşavirinizle doğrulayın.
Sık Kullanılan Kodlar: Kıdem, İhbar ve İşsizlik Ödeneği
Aşağıdaki tablo genel kuralları özetler. Kod tek başına hak doğurmaz veya ortadan kaldırmaz; belirleyici olan sözleşmenin gerçekte nasıl sona erdiğidir. Kıdem tazminatı için en az bir yıllık kıdem gerekir (1475 sayılı Kanun md. 14); ihbar tazminatı yalnızca belirsiz süreli sözleşmenin bildirim süresine uyulmadan feshinde söz konusudur (4857 md. 17). İşsizlik ödeneği için ise 4447 sayılı Kanun md. 51'e göre işçinin kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmış olması, son üç yılda en az 600 gün prim ödemesi ve ayrılıştan önceki son 120 gün kesintisiz çalışmış olması gerekir.
| Kod | Kıdem tazminatı | İhbar tazminatı | İşsizlik ödeneği |
|---|---|---|---|
| 03 İstifa | Kural olarak hayır | Hayır (bildirim süresine uymazsa işçi ihbar tazminatı ödeyebilir) | Hayır |
| 04 İşverenin haklı sebepsiz feshi | Şartlar gerçekleşmişse (en az 1 yıl kıdem) | Şartlar gerçekleşmişse (bildirim süresi verilmediyse) | Evet |
| 05 Belirli sürenin bitimi | Duruma bağlı | Hayır (belirli süreli sözleşmede ihbar yok) | Evet |
| 08 Emeklilik / toptan ödeme | Evet | Hayır | Hayır |
| 09 Malulen emeklilik | Evet | Hayır | Hayır |
| 10 Ölüm | Evet (mirasçılara) | Hayır | Uygulanmaz |
| 12 Askerlik | Evet | Hayır | Hayır |
| 13 Kadın işçinin evlenmesi | Evet, evlilikten itibaren 1 yıl içinde ayrılırsa | Hayır | Hayır |
| 14 Yaş dışındaki şartlar | Evet | Hayır | Hayır |
| 15 Toplu işçi çıkarma | Evet | Evet, bildirim süresi verilmediyse | Evet |
| 17 İşyerinin kapanması | Evet | Evet, bildirim süresi verilmediyse | Evet |
| 22 Diğer nedenler | Duruma bağlı | Duruma bağlı | Duruma bağlı |
| 25 İşçinin md. 24/II ile haklı feshi | Evet | Hayır | Evet |
| 42–50 İşverenin md. 25/II ile haklı feshi | Hayır | Hayır | Hayır |
İşsizlik ödeneğinin süresi ve tutarı ise prim gününe ve son dört aylık kazanca bağlıdır; hesaplama ve örnekler için işsizlik maaşı hesaplama rehberimize bakın.
Birkaç önemli not:
- Kod 05: Belirli süreli sözleşmenin süre bitimiyle sona ermesinde kıdem tazminatı konusunda yargı kararları farklı sonuçlara ulaşmıştır; somut durumu avukatınızla doğrulayın.
- Kod 22: "Diğer nedenler" bir sepet koddur; ikale (karşılıklı anlaşma) gibi durumlarda hakların ne olacağı yapılan anlaşmaya ve gerçek sona erme nedenine bağlıdır. Özel bir kod varken 22'yi seçmekten kaçının.
- Kod 08, 09, 14: Kıdem tazminatı için SGK'dan alınan, ilgili şartların tamamlandığını gösteren yazı ve belgeler saklanmalıdır.
- İşsizlik ödeneği: Kod uygun olsa bile 600 gün ve 120 gün şartı aranır; başvurunun ayrılıştan sonra 30 gün içinde İŞKUR'a yapılması gerekir.
Tutarların hesabı için kıdem tazminatı hesaplama rehberi ve ihbar öneli kaç gün yazılarımıza bakabilirsiniz.
Yanlış Çıkış Kodu Bildirilirse Ne Olur?
İşveren açısından: Hatalı kod fark edildiğinde işten ayrılış bildirgesinde düzeltme yapılabilir. Süre ve yönteme göre düzeltme e-Bildirge üzerinden ya da SGK ünitesine yazılı başvuruyla yapılır; idari para cezası riski için işlemi mali müşavirinizle birlikte yürütün. Kodun fesih yazısıyla çelişmesi, ileride açılacak davada işverenin savunmasını zayıflatabilir.
Çalışan açısından: İşçi, gerçeğe aykırı bir kodla bildirildiğini düşünüyorsa önce işverenden düzeltme isteyebilir. Uzlaşılamazsa tazminat alacakları için zorunlu arabuluculuğa ve ardından iş mahkemesine başvurabilir. SGK'nın 2025/8 sayılı Genelgesi'ne göre, kıdem veya ihbar tazminatı ödenmeyecek bir nedenle bildirilen çıkışta, ilam niteliğindeki arabuluculuk anlaşma belgesi veya mahkeme kararıyla tazminat ödenmesine karar verilirse, işçinin ya da işverenin başvurusuyla ayrılış nedeni bu karara uygun kodla değiştirilir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın ALO 170 hattı bilgi almak ve yönlendirme için kullanılabilir. Hangi yolun izleneceği somut olaya bağlıdır; avukatınızla değerlendirin.
Doğru Kodu Seçmek İçin Kontrol Listesi
- Sözleşmeyi kim feshetti: işçi mi, işveren mi, yoksa kendiliğinden mi sona erdi?
- Sözleşme belirli süreli mi, belirsiz süreli mi, deneme süresi içinde mi?
- Haklı nedenle fesihse, fesih yazısında hangi kanun maddesine ve bende dayanıldı?
- Fesih yazısı, savunma tutanağı ve ödeme belgeleri seçilen kodla tutarlı mı?
- Bildirge, sona ermeyi izleyen 10 gün içinde verildi mi?
Ayrılış Kayıtlarını Personelimiz'de Tutmak
Personelimiz, SGK'ya bildirge göndermez; işten ayrılış bildirgesi e-Bildirge üzerinden verilir. Ancak personel yönetim sistemimizde çalışanı işten çıkarırken çıkış tarihini ve çıkış sebebini (istifa, işten çıkarma, emeklilik, sözleşme sonu, vefat veya serbest açıklama) kaydedebilir, kayıt arşive taşınırken devam, maaş ve izin geçmişini koruyabilirsiniz. Çıkış ekranında ayrı bir SGK kod alanı bulunmaz; seçtiğiniz kodu açıklama alanına yazarak kayıt altına alabilirsiniz. Personel kartındaki işten ayrılış hesabı ekranı da kıdem ve ihbar hesabını çıkış sebebine göre ön hazırlık olarak sunar; sonucu mali müşavirinizle kontrol edin.
Çıkış tarihini ve sebebini kaydedip personelin devam, maaş ve izin geçmişini arşivde koruyan personel yönetim programımıza bakın. Personel yönetim sistemini inceleyin →