İşe Giriş Bildirgesi: Süre, İptal, Ceza ve Çıkış Kodları

Personelimiz Editör EkibiYayın: 21 Eylül 2026Güncelleme: 11 Ekim 2026İş Hukuku

Yeni bir çalışanı işe başlatmadan önce yapılması gereken ilk resmi işlem, SGK'ya işe giriş bildirgesi vermektir; işe alım sürecinin son adımı da budur. Çalışan ayrıldığında ise işten ayrılış bildirgesi ve doğru çıkış kodu gerekir. Bu yazıda iki bildirgenin sürelerini, istisnalarını, elektronik ortamda nasıl verildiğini, geç kalmanın sonuçlarını ve işten çıkış kodlarını ele alıyoruz. Staj yapan öğrencilerin sigorta durumu için stajyer hakları ve yükümlülükleri rehberimize bakabilirsiniz.

İşe Giriş Bildirgesi Ne Zaman Verilir?

5510 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre işveren, hizmet akdiyle çalıştıracağı kişiyi sigortalılığın başladığı tarihten, yani çalışmaya başladığı günden önce SGK'ya bildirmek zorundadır. SGK de bu yükümlülüğü, bildirgenin işe başlamadan en az 1 gün önce e-sigorta kanalıyla verilmesi gerektiği şeklinde açıklar. Örneğin 15 Ekim'de işe başlayacak bir çalışanın bildirgesi en geç 14 Ekim'de verilmelidir.

Deneme süreli iş sözleşmesiyle işe başlayanlar için de kural aynıdır: sigorta hak ve yükümlülükleri çalışmaya başlanan gün başlar. "Bir hafta deneyelim, sonra bildiririz" yaklaşımı, deneme süresindeki çalışmayı süresinde bildirilmemiş çalışma haline getirir.

Bildirgenin Sonradan Verilebildiği İstisnalar

Kanun, bu sürelerde verilen bildirgeyi "sigortalılık başlangıcından önce bildirilmiş" sayar. İstisnalar dar yorumlanmalıdır: örneğin bir inşaat şirketinin merkez ofisinde çalışacak muhasebeci için genel kural, yani işe başlamadan önce bildirim, uygulanır. Sigortalının kendisi de çalışmaya başladığını bir ay içinde SGK'ya bildirebilir; ancak kanunun açık ifadesiyle sigortalının kendini bildirmemesi aleyhine delil oluşturmaz, yükümlülük işverendedir.

İşe Giriş Bildirgesi Kaç Gün İçinde İptal Edilir?

Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 11. maddesinin 7. fıkrasına göre, 4/a kapsamında sigortalı çalıştıran işveren e-sigorta yoluyla verdiği işe giriş bildirgesini, bildirgede yazan işe giriş tarihini takip eden ilk iş günü saat 23.59'a kadar yine e-sigorta üzerinden iptal edebilir. Yani süre gün sayısıyla değil, işe giriş tarihine göre belirlenir:

• İşe giriş tarihi Salı ise iptal Çarşamba 23.59'a kadar yapılabilir.
• İşe giriş tarihi Cuma ise sonraki ilk iş günü olan Pazartesi 23.59'a kadar yapılabilir (araya resmi tatil girerse ilk iş günü ona göre kayar).

Bu imkân, çalışanın son anda işe başlamaktan vazgeçtiği veya yanlış kişinin, yanlış tarihle bildirildiği durumlar içindir. Süre geçtikten sonra iptal veya düzeltme e-sigorta ekranından kendiliğinden yapılamaz; işyerinin bağlı olduğu SGK il müdürlüğü veya sosyal güvenlik merkezine yazılı başvuru gerekir ve ünite, fiili durumu belgelerle (örneğin çalışanın işe hiç gelmediğini gösteren kayıtlar) değerlendirir. Bu aşamadaki belge listesi uygulamaya göre değişebildiğinden mali müşavirinizle teyit edin.

İşe başlama tarihindeki küçük bir hata da önemsiz değildir: çalışan bildirgedeki tarihten önce fiilen çalışmaya başladıysa aradaki günler süresinde bildirilmemiş çalışma sayılabilir. Bu yüzden iptal edip doğru tarihle yeniden bildirmek, yanlış kaydı olduğu gibi bırakmaktan daha güvenlidir.

İşten Ayrılış Bildirgesi: 10 Gün Kuralı

İş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin, işveren sigortalılığın sona erdiğini sona ermeyi takip eden 10 gün içinde sigortalı işten ayrılış bildirgesiyle e-sigorta üzerinden bildirmek zorundadır (5510 sayılı Kanun m.9, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği m.25). Bildirgede ayrılış tarihiyle birlikte ayrılış nedeni de SGK'nın belirlediği işten çıkış kodlarından biri seçilerek bildirilir.

Bildirge e-Bildirge Sisteminden Nasıl Verilir?

İşe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri SGK'nın elektronik sistemi üzerinden verilir. Genel akış şöyledir:

1. Giriş: SGK'nın "Sigortalı İşe Giriş ve İşten Ayrılış Bildirgeleri" uygulamasına, e-Bildirge kullanıcı girişi ekranından işyerine ait kullanıcı adı, sistem şifresi ve işyeri şifresiyle girilir; uygulama e-Devlet şifresiyle giriş seçeneği de sunar. Kullanıcı adı ve şifreler işyeri sicil numarasına bağlıdır; şifreler işyerinin bağlı olduğu SGK ünitesinden alınır.
2. Sigortalının kimliği: Çalışanın T.C. kimlik numarası girilir; ad, soyad gibi kimlik bilgileri bu numara üzerinden gelir. Yabancı uyruklu çalışanlarda yabancı kimlik numarası kullanılır.
3. Çalışma bilgileri: İşe giriş tarihi, sigortalılık türü, görev kodu (işveren vekili, işçi, çırak ve stajyer öğrenci gibi seçenekler) ve çalışanın fiilen yapacağı işe uygun meslek kodu seçilir. Kısmi süreli çalışan için kısmi süreli çalışma bilgisi de işaretlenir; bu bilgi, kısmi süreli iş sözleşmesindeki gün ve saatlerle tutarlı olmalıdır.
4. Onay ve belge: Bildirge kaydedildikten sonra sistemin verdiği bildirge çıktısı alınır. Çok sayıda çalışan için XML dosyasıyla toplu giriş veya web servisleri kullanılabilir.
5. İşten ayrılışta ayrılış tarihi girilir ve ayrılış nedeni kodu seçilir.
6. Bildirimin yapıldığını gösteren kaydı çalışanın özlük dosyasında saklamak, olası uyuşmazlıklarda işinizi kolaylaştırır.

Meslek kodunu gelişigüzel seçmemek gerekir: muhtasar ve prim hizmet beyannamesinde gerçeğe aykırı meslek adı ve kodu bildirmek de ayrı bir idari para cezası konusudur.

Çalışan Kendi SGK Kaydını Nasıl Kontrol Eder?

Çalışan, işe giriş bildirgesinin verilip verilmediğini e-Devlet'teki "SGK Tescil ve Hizmet Dökümü" hizmetinden görebilir. Bu dökümde işyeri, işe giriş ve çıkış tarihleri ile bildirilen prim günleri yer alır; belge barkodlu PDF olarak indirilebilir. İşe başlayan çalışana birkaç gün sonra dökümünü kontrol etmesini önermek hem güven verir hem de tarih veya işyeri hatalarının iptal süresi içinde fark edilmesini sağlar. Bildirimin yapılmadığını fark eden çalışan, kanun gereği çalışmaya başladığı tarihten itibaren bir ay içinde durumu SGK'ya kendisi de bildirebilir.

Geç veya Hiç Verilmeyen Bildirgenin Sonuçları

İdari para cezaları 5510 sayılı Kanun'un 102. maddesinde asgari ücrete bağlı olarak belirlenir ve fiilin işlendiği tarihte geçerli aylık brüt asgari ücret esas alınır. 2026 yılı için günlük brüt asgari ücret 1.101 TL, aylık brüt asgari ücret 33.030 TL'dir; aşağıdaki tutarlar 2026'da işlenen fiiller içindir.

Cezayı azaltan iki düzenleme vardır. Denetim, mahkeme kararı veya kamu kurumlarından gelen bilgiye dayanmadan, bildirge yasal süre geçtikten sonra kendiliğinden 30 gün içinde verilir ve ceza tebligatı izleyen günden itibaren 15 gün içinde ödenirse, ceza dörtte biri oranında uygulanır; bu, 2026'da işe giriş için 8.257,50 TL, işten ayrılış için 825,75 TL demektir. Ayrıca idari para cezası itiraz edilmeden veya yargı yoluna gidilmeden tebliğden itibaren 15 gün içinde peşin ödenirse dörtte üçü tahsil edilir.

Para cezası tek sonuç değildir:

• İş kazası maliyeti: Süresinde bildirilmeyen kişi, bildirimden önce iş kazası geçirir ya da meslek hastalığı, hastalık veya analık hali yaşarsa SGK yardımları sağlar; ancak yapılan ve ileride yapılacak masraflar ile bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri, işverenin kastı veya mevzuata aykırı davranışı aranmaksızın işverene ödettirilir.
• Teşviklerin kaybı: Mahkeme kararıyla veya denetimde çalıştırdığı kişiyi sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işyeri, ilk tespitte bir ay, üç yıl içinde tekrarlanan her tespitte bir yıl süreyle sigorta primi teşvik, destek ve indirimlerinden yararlanamaz. Tespit edilen kişi sayısı toplam sigortalı sayısının %1'ini ve beş kişiyi aşmıyorsa bu yaptırım uygulanmaz.
• Yükümlülük sürer: Cezanın uygulanması, bildirgeyi verme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

İşten Çıkış Kodları: En Sık Kullanılanlar

Çıkış kodu, iş sözleşmesinin nasıl sona erdiğini SGK kayıtlarına geçirir. SGK'nın güncel listesinde kodlar 1'den 50'ye kadar numaralanır, ancak bazı numaralar artık kullanılmaz. En sık karşılaşılanlar:

SGK, 1 Nisan 2021 tarihli 2021/9 sayılı Genelgeyle, işverenin, işçinin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı nedeniyle yaptığı farklı fesih hallerini tek kodda toplayan 29 numaralı kodu kaldırdı ve 25/II'nin her bendi için ayrı kodlar (42–50) getirdi. Bu nedenle haklı nedenle fesihte, fesih bildiriminde dayanılan bentle uyumlu kod seçilmelidir; örneğin devamsızlık gerekçesiyle 25/II-g bendine dayanan fesih 48 koduyla bildirilir. Kodların tam listesi ve kıdem, ihbar, işsizlik ödeneği etkileri için SGK işten çıkış kodları 2026 yazımıza bakın.

Kod seçimi sonuç doğurur: çalışanın işsizlik ödeneği alabilmesi için kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalmış olması gerekir; yanlış bildirilen neden bu değerlendirmeyi ve tazminat uyuşmazlıklarını etkileyebilir. SGK'nın Mart 2025 tarihli 2025/8 sayılı Genelgesine göre, kıdem veya ihbar tazminatı ödenmeyecek bir nedenle bildirilen çıkışlarda, ilam niteliğindeki arabuluculuk anlaşma belgesi veya mahkeme kararıyla tazminat ödenmesi gerektiği belirlenirse ayrılış nedeni işçinin ya da işverenin başvurusuyla değiştirilebilir. Fesih öncesi adımlar için işten çıkarma prosedürü yazımıza bakabilirsiniz.

Kısa Kontrol Listesi

• İşe başlama tarihini netleştirin ve işe giriş bildirgesini en geç bir gün önce verin.
• Bildirgede T.C. kimlik numarası, işe giriş tarihi, görev ve meslek kodunu çalışanla birlikte kontrol edin.
• Çalışan gelmezse bildirgeyi işe giriş tarihini izleyen ilk iş günü 23.59'a kadar iptal edin.
• Ayrılışta, sözleşmenin sona erdiği tarihi izleyen 10 günlük süreyi takvime işleyin.
• Çıkış kodunu fesih bildirimindeki gerekçeyle tutarlı seçin.
• SGK bildirim belgelerini ve fesih belgelerini çalışanın özlük dosyasında saklayın.

İşe giriş ve işten ayrılış bildirgeleri SGK'nın kendi sistemi üzerinden verilir. Personelimiz SGK'ya bildirim yapmaz; ancak personel kartında çalışanın işe başlama ve işten çıkış tarihlerini tutabilir, bu tarihleri bildirgedeki tarihlerle karşılaştırabilirsiniz. Özlük ve belgeler modülünde personel kartını ve SGK bildirim belgeleri gibi evrakı tek dosyada tutabilir, işten ayrılışta ayrılış hesaplamasını yapabilirsiniz; hangi belgelerin saklanması gerektiğini özlük dosyası yazımızda anlattık. Personel takip sisteminin giriş-çıkış kayıtları da çalışanın fiilen hangi gün işe başladığını ve son çalıştığı günü belgelemeye yardımcı olur.