Yıllık İzin Hesaplama: Kıdeme Göre Hak Edişler ve Hesaplama Yöntemi
Yıllık ücretli izin, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesiyle güvence altına alınmış temel bir işçi hakkıdır. Kanun bu haktan vazgeçilemeyeceğini açıkça söyler: işveren izni kaldıramaz, iş sözleşmesi devam ederken parasını ödeyerek izni "satın alamaz" ve izni kullandırmakla yükümlüdür. Bu rehberde kaç gün izin hak edildiğini, kıdemin nasıl sayıldığını, izin günlerinin takvimde nasıl hesaplandığını ve izin ücretinin nasıl bulunduğunu adım adım, gerçek bir takvim örneğiyle anlatıyoruz.
Kıdeme Göre Yıllık İzin Hakları (md. 53)
İşçiye verilecek yıllık ücretli izin süresi, hizmet süresine göre aşağıdaki sürelerden az olamaz. İş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesiyle bu süreler artırılabilir, ancak azaltılamaz.
| Hizmet Süresi | Yıllık İzin (en az) |
|---|---|
| 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) | 14 iş günü |
| 5 yıldan fazla, 15 yıldan az | 20 iş günü |
| 15 yıl (dahil) ve daha fazla | 26 iş günü |
| 18 yaş ve altı ile 50 yaş ve üzeri işçiler | Kıdemden bağımsız en az 20 iş günü |
Yaş kuralı bir alt sınırdır: 52 yaşında, 3 yıllık kıdemi olan bir çalışan 14 değil 20 gün izin hak eder. 50 yaş üstü ama 16 yıllık kıdemi olan bir çalışan ise 26 gün alır; çünkü kıdeme göre hak ettiği süre zaten daha yüksektir.
Yıllık İzin Hak Etme Koşulları
Yıllık izne hak kazanmak için işçinin işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de içinde olmak üzere, en az 1 yıl çalışmış olması gerekir. Birinci yıl dolduğu gün ilk izin hakkı doğar; sonraki her hizmet yılı dolduğunda yeni bir izin hakkı eklenir. Hak edilen süre, o yıldönümündeki toplam kıdeme göre belirlenir: 5. yılını dolduran çalışan bu yıl için 14 gün, 6. yılını dolduran çalışan 20 gün hak eder.
Mevsimlik veya kampanya işleri gibi niteliği gereği bir yıldan az süren işlerde çalışanlar yıllık izin hükümlerinin dışındadır (md. 53/2).
Kıdem Nasıl Hesaplanır? (md. 54)
İzne hak kazanmak için gereken süre hesaplanırken işçinin aynı işverenin bir veya çeşitli işyerlerinde çalıştığı süreler birlikte sayılır. Aynı işverene ait farklı şubelerde geçen süreler bu nedenle birleşir. Ayrıca işçinin daha önce aynı işverende çalıştığı süreler de, o süreler için yıllık izin hakkı daha önce kullanılmamış olmak kaydıyla, kıdeme eklenir. Devir, birleşme veya işyeri el değiştirmesi gibi özel durumlarda hangi sürelerin sayılacağını mali müşavirinizle doğrulayın.
Çalışılmış Gibi Sayılan Süreler (md. 55)
Bazı devamsızlıklar 1 yıllık hizmet süresinin hesabında çalışılmış gibi kabul edilir. Başlıcaları:
- Kaza veya hastalık nedeniyle işe gelinmeyen günler (ihbar süresini altı hafta aşmamak kaydıyla),
- Kadın işçinin doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığı süreler (md. 74; 2026 itibarıyla toplam 24 hafta, bkz. doğum izni ve babalık izni),
- Muvazzaflık dışındaki askerlik veya kanundan doğan çalışma ödevi nedeniyle geçen süreler (en fazla 90 gün),
- İşin bir haftayı aşmamak üzere zorunlu nedenlerle durması,
- Hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri, işverenin verdiği diğer izinler ve yıllık izin süreleri,
- Kanuna dayanan bilirkişilik, tanıklık gibi görevler nedeniyle işe gelinmeyen günler.
Hastalık raporu ile geçen günler bu nedenle hem kıdemden düşülmez hem de yıllık izin bakiyesinden düşülmez.
İzin Günleri Takvimde Nasıl Sayılır? (md. 56)
İzin süresine rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Bu yüzden izin "iş günü" olarak hesaplanır: 6 gün çalışılan bir işyerinde pazar izinden düşülmez. Haftada 5 gün çalışılan işyerlerinde çalışılmayan cumartesinin izinden sayılıp sayılmayacağı Yargıtay uygulamasında tartışmalıdır; sonuç iş sözleşmesine, toplu iş sözleşmesine veya işyeri uygulamasına göre değişir. Kendi durumunuzu mali müşavirinizle doğrulayın.
Yıllık izin işveren tarafından bölünemez; ancak 2017'den bu yana tarafların anlaşmasıyla, bir bölümü 10 günden az olmamak üzere bölümler halinde kullanılabilir (İş Kanunu md. 56); kanunda parça sayısı için bir üst sınır yoktur. Örneğin 20 günlük hak 10 + 6 + 4 veya 10 + 5 + 3 + 2 olarak bölünebilir; 7 + 7 + 6 bölünmesi ise hiçbir parça 10 gün olmadığı için kanuna uygun değildir.
İznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecek işçiye, talep etmesi ve bunu belgelemesi halinde gidiş-dönüş için toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilir. Yol izni yıllık izne eklenir ama ücretli değildir.
Örnek: 7 Yıllık Çalışanın 20 Günlük İzni
Haftada 5 gün (pazartesi–cuma) çalışılan bir işyerinde 7 yıllık kıdemi olan çalışan, 5–15 yıl aralığında olduğu için 20 iş günü yıllık izin hak eder. İznine 3 Ağustos 2026 pazartesi günü başlıyor:
- 1. hafta: 3–7 Ağustos (5 iş günü, toplam 5)
- 2. hafta: 10–14 Ağustos (5 iş günü, toplam 10)
- 3. hafta: 17–21 Ağustos (5 iş günü, toplam 15)
- 4. hafta: 24–28 Ağustos (5 iş günü, toplam 20)
Bayrama denk gelen izinlerde hesabın nasıl değiştiğini resmi tatiller 2026 yazımızdaki örnekte gösterdik. Bu aralıkta resmi tatil yoktur; 30 Ağustos Zafer Bayramı 2026'da pazar gününe denk gelir ve izin bittikten sonradır. Aradaki 6 cumartesi-pazar günü (8–9, 15–16, 22–23 Ağustos) izinden sayılmaz. Sonuç: izin 28 Ağustos 2026 cuma günü biter, çalışan 31 Ağustos 2026 pazartesi işbaşı yapar. Takvimde 26 gün izinde kalmış olur, ama bakiyesinden yalnızca 20 gün düşülür. Aynı çalışan 4 gün yol izni de talep etseydi, ücretsiz olarak işbaşı tarihi 4 iş günü ileri kayardı.
Yıllık İzin Ücreti Nasıl Hesaplanır? (md. 57)
İşveren, yıllık iznini kullanan işçiye izin dönemine ait ücretini izne başlamadan önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır. İzin ücreti, işçinin izne başladığı tarihteki ücreti üzerinden hesaplanır; aylık maaşlı çalışanda pratikte günlük brüt ücret aylık brüt ücretin 30'a bölünmesiyle bulunur:
İzin ücreti = (Aylık brüt ücret ÷ 30) × izin gün sayısı
Örnek: Aylık brüt maaşı 40.000 TL olan, 3 yıllık kıdeme sahip çalışanın günlük ücreti 40.000 ÷ 30 = 1.333,33 TL; 14 günlük izin ücreti 40.000 ÷ 30 × 14 = 18.666,67 TL brüt olur. Fazla mesai ve prim gibi ek ödemelerin izin ücretine nasıl yansıyacağı konusunda mali müşavirinizle doğrulayın.
İşten Ayrılışta Kullanılmayan İzin (md. 59)
İş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, işçinin hak kazanıp kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden işçiye ödenir. Uygulamada bu tutar son maaşla birlikte ödenir; kullanılmayan izin ücreti için zamanaşımı, sözleşmenin sona erdiği tarihten başlar. Ayrıntılı örnek ve 5 yıllık zamanaşımı için kullanılmayan yıllık izin rehberimize bakın.
Örnek: Aylık brüt ücreti 45.000 TL olan ve 8 gün kullanılmamış izni bulunan çalışan ayrılıyor:
- Günlük brüt ücret: 45.000 ÷ 30 = 1.500 TL
- Kullanılmayan izin ücreti: 1.500 × 8 = 12.000 TL brüt
Bu tutar gelir vergisi, damga vergisi ve SGK kesintilerine tabidir; net tutarı bordroda mali müşavirinizle doğrulayın.
İzin Kullandırma Zorunluluğu
İzin, hak kazanılan hizmet yılını izleyen hizmet yılı içinde kullandırılmalıdır. İşveren izin dönemlerini belirlerken çalışanların taleplerini dikkate alır, ancak izni hiç kullandırmamak veya sözleşme devam ederken para ödeyerek kapatmak mümkün değildir. Kullandırılmayan izinler birikir ve sözleşme sona erdiğinde son ücret üzerinden ödenir; bu da uzun kıdemli çalışanlarda ciddi bir maliyet doğurabilir.
İzin Takibini Otomatikleştirin
Çalışan sayısı arttıkça her çalışanın yıldönümünü, kıdem dilimini, yaşa bağlı 20 gün alt sınırını, bölünmüş izinleri ve kalan bakiyeyi elle izlemek zorlaşır. Hak edişin nasıl izleneceğini ve izin kaydının nasıl tutulacağını yıllık izin nasıl takip edilir rehberimizde anlattık. Personelimiz izin takip programı kıdeme göre hak edişi otomatik hesaplar, hafta tatili ve resmi tatilleri izinden düşmeden iş günü sayar, kullanılan izinleri düşer ve bakiyeyi anlık gösterir.
Kıdeme göre 14/20/26 gün hak edişi otomatik hesaplayan izin takip programına bakın. İzin takip programını inceleyin →