Doğum İzni ve Babalık İzni 2026: 24 Hafta, 10 Gün
Doğum izni ve babalık izni 2026'da değişti. 22 Nisan 2026 tarihli ve 7578 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanun, ilgili maddeler bakımından yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Böylece özel sektör işçisinin doğum izni toplam 16 haftadan 24 haftaya, babalık izni de 5 günden 10 güne çıktı. 2025'te duyurulan düzenleme artık bir öneri değil, yürürlükteki kanundur. Bu yazıda 4857 sayılı İş Kanunu'na tabi işçiler için güncel kuralları, SGK analık ödeneğinin nasıl hesaplandığını ve işverenin izin kayıtlarında nelere dikkat etmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Doğum İzni 2026: Kaç Hafta?
İş Kanunu md. 74'ün güncel metnine göre kadın işçinin doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta, toplam 24 hafta çalıştırılmaması esastır. Değişiklik, 7578 sayılı Kanunun 15. maddesiyle yapıldı ve doğum öncesi 8 haftalık süreye dokunmadı. Artan 8 hafta tamamen doğum sonrasına eklendi.
| Durum | Doğum öncesi | Doğum sonrası | Toplam |
|---|---|---|---|
| Tekil gebelik | 8 hafta | 16 hafta | 24 hafta |
| Çoğul gebelik | 10 hafta (8 + 2) | 16 hafta | 26 hafta |
| 7578 öncesi (tekil) | 8 hafta | 8 hafta | 16 hafta |
Md. 74'e göre doğum izni sürelerinin işleyişi şöyledir:
- Doğum öncesi haftaları sonraya aktarma: Sağlık durumu uygunsa ve doktor onaylarsa kadın işçi isterse doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilir. Bu durumda çalıştığı süre doğum sonrasına eklenir. 7578 sayılı Kanun bu sınırı 3 haftadan 2 haftaya indirdi. Böylece doğum öncesinde en fazla 6 hafta sonraya aktarılabilir.
- Erken doğum: Doğumdan önce kullanılamayan süre doğum sonrasına eklenir.
- Annenin ölümü: Doğumda veya doğumdan sonra anne ölürse doğum sonrası kullanılamayan süre babaya kullandırılır.
- Hekim raporu: Süreler, işçinin sağlık durumuna ve işin özelliğine göre hekim raporuyla artırılabilir.
- Gebelik kontrolleri: Hamilelik süresince periyodik kontroller için ücretli izin verilir. Hekim raporu gerektiriyorsa gebe işçi ücretinde indirim yapılmadan daha hafif işlere geçirilir.
Geçiş dönemi (sona erdi): 7578 sayılı Kanunun geçici 1. maddesi tek seferlik bir geçiş hükmüydü. Yürürlük tarihinde (1 Mayıs 2026) eski süreye göre analık izni dolmuş, ancak 1 Nisan 2026 itibarıyla doğumdan itibaren 24 haftayı henüz tamamlamamış olanlara, yürürlükten itibaren 10 iş günü içinde talep etmeleri hâlinde 8 hafta ilave analık izni verildi. Bu talep süresi Mayıs 2026'da doldu; hüküm artık yeni talepler için uygulanmaz. O dönemde talepte bulunmuş bir çalışanın kaydını mali müşavirinizle kontrol edin.
Doğum İzninden Sonra: Yarım Çalışma, Kısmi Süre ve Ücretsiz İzin
Doğum sonrası 16 hafta bittikten sonra işçinin üç seçeneği vardır. Bu seçenekler birbirinden farklıdır ve karıştırılmamalıdır.
1. Yarım çalışma (md. 74/2) ve yarım çalışma ödeneği
Çocuk hayatta olduğu sürece kadın işçi ve üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen kadın veya erkek işçi, isterse haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin kullanabilir. Bu hak birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda 180 gün sürer. Çoğul doğumda sürelere 30'ar gün eklenir. Çocuk engelli doğarsa süre 360 gündür. Bu dönemde süt izni uygulanmaz.
İşçi bu dönemde çalışmadığı yarım süre için 4447 sayılı Kanunun ek 5. maddesindeki doğum ve evlat edinme sonrası yarım çalışma ödeneğini İŞKUR'dan alabilir. Ödeneğin günlük tutarı brüt günlük asgari ücret kadardır. Hak kazanmak için doğumdan önceki son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi bildirilmiş olmalı ve işçi fiilen yarım süre çalışmalıdır. Başvuru, analık izninin bittiği tarihten itibaren 30 gün içinde yapılmalıdır. Geç kalınan süre ödenecek toplam süreden düşülür.
2. Kısmi süreli çalışma talebi (md. 13)
Md. 74'teki izinler bittikten sonra ebeveynlerden biri, çocuğun mecburi ilköğretim çağının başladığı tarihi izleyen ay başına kadar kısmi süreli çalışmak isteyebilir. Bu talep işverence karşılanır ve geçerli fesih nedeni sayılmaz. Talep en az bir ay önce yazılı yapılmalıdır. Ayrıntılar için kısmi süreli iş sözleşmesi yazımıza bakın.
3. Altı aya kadar ücretsiz izin
Kadın işçiye isterse 24 haftalık sürenin bitiminden, çoğul gebelikte ise 26 haftalık sürenin bitiminden sonra 6 aya kadar ücretsiz izin verilir. Üç yaşından küçük çocuğu evlat edinmede bu izin eşlerden birine verilir. Bu süre yıllık izin hakkının hesabında dikkate alınmaz.
Süt İzni: Günde 1,5 Saat
Kadın işçiye bir yaşından küçük çocuğunu emzirmesi için günde toplam 1,5 saat süt izni verilir. Hangi saatlerde ve kaç parça halinde kullanılacağına işçi karar verir. Süt izni günlük çalışma süresinden sayılır, yani ücretten kesilmez. Yarım çalışma hakkını kullanan işçiye bu dönemde ayrıca süt izni verilmez.
Babalık İzni 2026: 10 Gün
İş Kanunu ek md. 2'ye göre işçiye eşinin doğum yapması hâlinde 10 gün ücretli izin verilir. Bu süre 7578 sayılı Kanunun 16. maddesiyle 5 günden 10 güne çıkarıldı. Aynı maddeye göre işçiye evlenmesi veya evlat edinmesi ya da anne, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü hâlinde 3 gün ücretli izin verilir. En az %70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğunun tedavisi için de yılda 10 güne kadar ücretli izin vardır. Diğer mazeret izinleri ve ücretsiz izin kuralları için mazeret izni türleri yazımıza bakabilirsiniz.
Babalık izninin ücretini işveren öder. SGK ödeneği bu izin için söz konusu değildir.
Evlat Edinme ve Koruyucu Aile
- Üç yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden birine veya tek başına evlat edinene, çocuğun aileye fiilen teslim edildiği tarihten itibaren 8 hafta analık izni verilir (md. 74).
- Evlat edinen işçi ek md. 2 uyarınca 3 gün ücretli izin alır.
- 7578 sayılı Kanunla eklenen hükme göre koruyucu aile olan işçiye, çocuğun teslim edildiği tarihten sonra isteği üzerine 10 gün ücretsiz izin verilir.
SGK Analık Ödeneği: Şartlar ve Tutar
Doğum izni süresince işveren kural olarak ücret ödemez. Gelir kaybını SGK, 5510 sayılı Kanun md. 18 uyarınca geçici iş göremezlik (analık) ödeneği ile karşılar. Temel şartlar:
- Doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş olmalıdır.
- Ödenek, doğumdan önceki 8 ve sonraki 16 haftalık sürede (çoğul gebelikte doğum öncesi +2 hafta) çalışılmayan her gün için ödenir. 7578 sayılı Kanunun 19. maddesi md. 18'i de yeni süreye uyarladı.
- Ödenek, ayaktan tedavide 5510 md. 17'ye göre hesaplanan günlük kazancın üçte ikisidir.
- Doktor onayıyla doğuma 2 hafta kalana kadar çalışılan günler ve erken doğumda kullanılamayan günler doğum sonrasına eklenir ve bu günler için de ödenek verilir.
Günlük kazanç, 7537 sayılı Kanunla değişen md. 17'ye göre (RG 27.12.2024; 21.12.2024'ten itibaren geçerli) doğumun olduğu tarihten önceki 12 aydaki prime esas kazançlar toplamının, bu kazançlara ait prim ödeme gün sayısına bölünmesiyle bulunur. Eski uygulamadaki "son 3 ay" esası artık kullanılmaz. Önceki 12 ayda 180 günden az kısa vadeli sigorta primi bildirilmişse günlük kazanç, günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez. Tutar ayrıca SGK tavanıyla sınırlıdır. Aynı yöntemi istirahat raporu ve maaş yazımızda rapor parası için de kullandık.
Örnek Hesaplama (Python)
Varsayımlar: Çalışanın doğumdan önceki 12 ayın her birinde 30 gün prim bildirilmiş ve prime esas brüt kazancı her ay 45.000 TL, tekil gebelik, tüm 24 hafta (168 gün) kullanılıyor, doğum öncesi süre sonraya aktarılmıyor. Prim, ikramiye ve tavan etkisi yok sayılmıştır. Günlük kazanç = (12 × 45.000) ÷ 360 = 1.500,00 TL. Tutar brüttür; ödemenin kesin tutarını SGK kaydından kontrol edin.
from decimal import Decimal, ROUND_HALF_UP
aylik_brut = Decimal("45000") # TL, doğumdan önceki 12 ayın her biri
ay, gun_sayisi = 12, 12 * 30 # 360 prim günü
gunluk_kazanc = aylik_brut * ay / gun_sayisi # 1.500,00 TL
gunluk_odenek = (gunluk_kazanc * 2 / 3).quantize(Decimal("0.01"), ROUND_HALF_UP) # 1.000,00 TL
odenek_gunu = 24 * 7 # 168 gün
toplam = gunluk_odenek * odenek_gunu
print(f"{gunluk_odenek:,.2f} TL/gün x {odenek_gunu} gün = {toplam:,.2f} TL")
# 1,000.00 TL/gün x 168 gün = 168,000.00 TL
Aynı varsayımlarla çoğul gebelikte süre 26 hafta (182 gün) olur ve toplam 182.000 TL eder. 7578 öncesindeki 16 haftalık süreyle (112 gün) aynı çalışan 112.000 TL alırdı. Fark 8 haftalık ek ödemedir. Gerçek tutar, SGK'nın kayıtlı kazançları ve rapor tarihlerine göre hesaplanır.
Kamu Sektöründe Durum
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu md. 104 de 7578 sayılı Kanunla değişti. Kadın memura doğumdan önce 8, sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta analık izni verilir. Memur, doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilir. Memura eşinin doğum yapması hâlinde isteği üzerine 10 gün babalık izni verilir. Bu süre memurlarda 2011'den beri 10 gündür. Memurların aylıkları izin süresince kurumca ödenir. Ücretsiz izin ve yarım zamanlı çalışma kuralları 657'de ayrıca düzenlenmiştir.
İşten Çıkarma Koruması ve Yıllık İzne Etkisi
- Feshe karşı koruma: İş Kanunu md. 18'e göre hamilelik ve doğum geçerli fesih nedeni değildir. Md. 74'te öngörülen ve kadın işçinin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek de fesih nedeni sayılamaz.
- Bildirimsiz fesih süresi: Md. 25/I-b'deki "bildirim süresi + 6 hafta" süresi, doğum ve gebelik hallerinde md. 74'teki sürenin bitiminde başlar.
- Yıllık izne etkisi: Md. 55/b'ye göre kadın işçinin md. 74 gereğince doğumdan önce ve sonra çalıştırılmadığı süreler, yıllık ücretli izin hakkının hesabında çalışılmış gibi sayılır. 6 aylık ücretsiz izin ise sayılmaz. Hesap için yıllık izin hesaplama rehberimize bakın.
Doğum izni, hastalık raporundan farklıdır. Raporlu günlerde maaş ve ödenek ilişkisi için istirahat raporu ve maaş yazımıza bakabilirsiniz.
İşveren İçin Kontrol Listesi
- Doğum öncesi iznin başlangıcını beklenen doğum tarihinden geriye 8 hafta sayarak takvime işleyin. Doktor onaylı aktarmayı yazılı alın.
- Eksik gün bildiriminde SGK listesindeki ilgili nedeni seçin. İlgili kategoriler "01 – İstirahat" (raporlu analık süresi) ve "19 – Ücretsiz doğum izni" (md. 74 kapsamındaki ücretsiz izin) kodlarıdır. Raporlu ve ücretsiz dönemler farklı kodlandığı için seçimi mali müşavirinizle kontrol edin.
- Doğum sonrası 16 haftanın bitiş tarihini, ardından yarım çalışma, kısmi süre veya ücretsiz izin tercihini kayda alın.
- Süt izni saatlerini bir yaş dolana kadar puantajda çalışma süresi olarak işleyin.
- Babalık iznini 10 gün ücretli olarak işleyin. Eski 5 günlük şablonları güncelleyin.
Personelimiz izin modülünde "Doğum İzni", "Ücretsiz İzin", "Mazeret İzni" ve "Yıllık İzin" ayrı izin türleri olarak tanımlıdır. Bu türler talep, onay ve takvim üzerinde ayrı izlenir. Doğum izni günleri işveren tarafından ödenen izinlerden ayrı tutulur. İzin süreçlerinin genel takibi için izin takip sistemi yazımıza ve izin takip programı sayfamıza bakabilirsiniz.
Doğum, ücretsiz, mazeret ve yıllık izinleri ayrı türler olarak talep ve onay akışıyla takip eden izin takip programımıza bakın. İzin takip programını inceleyin →
- 7578 sayılı Kanun – Resmî Gazete, 1 Mayıs 2026, Sayı 33240
- 4857 sayılı İş Kanunu – md. 13, 18, 25, 55, 74 ve ek md. 2 (mevzuat.gov.tr)
- 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu – md. 17, 18 (mevzuat.gov.tr)
- 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu – ek md. 5 (mevzuat.gov.tr)
- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu – md. 104 (mevzuat.gov.tr)