Netten Brüte Maaş Hesaplama 2026: Adım Adım Rehber
Türkiye'de iş görüşmelerinde maaş çoğu zaman net konuşulur: "Elime 35.000 TL geçsin" denir. Oysa bordro, SGK bildirgesi ve muhtasar beyanname brüt ücret üzerinden hazırlanır. Anlaşılan netin karşılığı olan brütü bulmaya netten brüte hesaplama ya da kısaca brütleştirme denir. Bu rehberde hesabı, net maaş hesaplama 2026 yazımızdaki yöntemin ve 2026 parametrelerinin aynısıyla, bu kez tersinden yapıyoruz; dört çözümlü örneği kuruşu kuruşuna, ileri hesapla da doğrulayarak veriyoruz.
Kullanılan 2026 parametreleri
Ters hesap, brütten nete hesapla aynı kuralları kullanır. Hesap 30 günlük tam ay ve kişiye özel kesinti (BES, sendika, icra) olmadığı varsayımıyla yapılmıştır.
| Kalem | 2026 değeri |
|---|---|
| SGK primi (işçi payı) | %14 |
| İşsizlik sigortası primi (işçi payı) | %1 |
| SGK prime esas kazanç tavanı | 297.270,00 TL |
| Gelir vergisi dilimleri (kümülatif matrah) | 190.000 / 400.000 / 1.500.000 / 5.300.000 TL sınırlarıyla %15, %20, %27, %35, %40 |
| Asgari ücret GV istisnası (tam ay) | Ocak–Haziran 4.211,33 TL (28.075,50 × %15), Temmuz 4.537,75 TL, Ağustos–Aralık 5.615,10 TL |
| Damga vergisi | Binde 7,59; asgari ücrete denk gelen 250,70 TL istisna |
Netten brüte hesap neden doğrudan yapılamaz?
Brütten nete hesap tek yönlü bir formüldür: brütten SGK ve işsizlik primi düşülür, kalan matraha gelir vergisi uygulanır, istisnalar düşülür ve damga vergisi kesilir. Netten brüte gitmek için bu zinciri tersine çevirmek gerekir; ancak üç nedenle tek satırlık bir formül yoktur:
- Gelir vergisi kümülatiftir. Vergi oranı o ayın maaşına değil, yılbaşından o aya kadar biriken matraha göre belirlenir. Aynı net için gereken brüt, önceki ayların matrahına bağlıdır.
- Dilim geçişi ay içinde olabilir. Kümülatif matrah bir ayda 190.000 TL sınırını aşıyorsa o ayın matrahının bir kısmı %15, kalanı %20 ile vergilenir. Bu kırılma noktası brütü bilmeden bilinemez.
- Kuruş yuvarlamaları vardır. SGK, işsizlik primi, gelir ve damga vergisi her biri ayrı ayrı kuruşa yuvarlanır (yarım kuruş yukarı). Bu yüzden tam sonuç ancak hesap ileri yönde tekrarlanarak doğrulanabilir.
Pratik çözüm yinelemeli (iteratif) hesaptır: bir brüt tahmin edilir, brütten nete adımlarıyla net bulunur, sonuç hedef nete eşit olana kadar brüt artırılıp azaltılır. Bordro programları da arka planda bunu yapar. Biz örnekleri, net brütle birlikte genel olarak arttığı için ikiye bölme (binary search) yöntemiyle kuruş adımında çözdük: hedef neti veren en küçük brüt aranır. Kuruş yuvarlamaları yüzünden brüt bir kuruş artınca net bir kuruş düşebildiği nadir noktalar olduğundan, bulunan sonuç her zaman ileri hesapla doğrulanır.
Tek dilimde yaklaşık formül
Kümülatif matrah ay boyunca %15 diliminde kalıyorsa ve brüt SGK tavanının altındaysa, yuvarlamalar dışında şu ilişki geçerlidir:
Net ≈ Brüt × (1 − 0,15 − 0,85 × 0,15 − 0,00759) + 4.211,33 + 250,70
Yani Ocak ayında her 1 TL brüt yaklaşık 0,7149 TL net eder ve brüt ≈ (Net − 4.462,03) / 0,71491 olarak tahmin edilebilir. Bu kaba tahmin iyi bir başlangıç noktasıdır; kesin sonuç için ileri hesapla doğrulamak gerekir.
Adım adım ters hesap yöntemi
- Ayı ve önceki matrahı belirleyin: Hesap hangi ay için yapılıyor, yılbaşından o aya kadar biriken gelir vergisi matrahı ne kadar? Ocak'ta bu değer sıfırdır.
- Başlangıç tahmini yapın: Yukarıdaki yaklaşık formülle ya da kabaca netin 1,3 katıyla bir brüt seçin.
- İleri hesap yapın: Tahmin edilen brütten SGK (%14) ve işsizlik (%1) primini, kümülatif matraha göre gelir vergisini, o ayın asgari ücret istisnasını ve damga vergisini düşerek neti bulun. Her kalemi ayrı ayrı kuruşa yuvarlayın.
- Farkı kapatın: Bulunan net hedefin altındaysa brütü artırın, üstündeyse azaltın. Aralığı her adımda yarıya indirmek birkaç düzine denemede kuruş hassasiyetine ulaştırır.
- En küçük brütü seçin: Yuvarlamalar nedeniyle birden fazla brüt aynı neti verebilir; hedef neti veren en küçük brüt esas alınır.
- Doğrulayın ve kümülatifi güncelleyin: Bulunan brütle hesabı bir kez daha ileri yönde yapın, net tutuyorsa o ayın matrahını kümülatif toplama ekleyip sonraki aya geçin.
Son adım önemlidir: net sabit tutulduğunda her ayın brütü farklı olabileceği için bir sonraki ayın hesabı, önceki ayların gerçekten bordroya yansıyan matrahıyla yapılmalıdır. Elle yapılan tablolarda en sık hata, kümülatif matrahın brüt yerine sabit bir tahminle ilerletilmesidir.
Örnek 1: Sağlama, 40.207,53 TL net (Ocak)
Net maaş rehberimizde 50.000 TL brütün Ocak 2026 neti 40.207,53 TL çıkmıştı. Ters hesap aynı noktaya dönmelidir: 40.207,53 TL net için çözüm 50.000,00 TL brüttür. İleri doğrulama: SGK 7.000,00, işsizlik 500,00, GV matrahı 42.500,00, hesaplanan GV 6.375,00 − istisna 4.211,33 = 2.163,67, damga 379,50 − 250,70 = 128,80; net 50.000 − 7.000 − 500 − 2.163,67 − 128,80 = 40.207,53 TL.
Örnek 2: 35.000 TL net (Ocak)
Ocak ayında 35.000,00 TL net için gereken brüt 42.715,82 TL'dir.
| Kalem | Tutar (TL) |
|---|---|
| Brüt ücret | 42.715,82 |
| SGK primi (%14) | 5.980,21 |
| İşsizlik primi (%1) | 427,16 |
| GV matrahı | 36.308,45 |
| Hesaplanan GV (%15) | 5.446,27 |
| Asgari ücret GV istisnası | −4.211,33 |
| Ödenecek GV | 1.234,94 |
| Damga vergisi (324,21 − 250,70) | 73,51 |
| Net ücret | 35.000,00 |
Örnek 3: 60.000 TL net, Ocak'tan Aralık'a
Ocak ayında 60.000,00 TL net için gereken brüt 77.685,26 TL'dir: SGK 10.875,94, işsizlik 776,85, GV matrahı 66.032,47, hesaplanan GV 9.904,87, istisna 4.211,33, ödenecek GV 5.693,54, damga 338,93; net 60.000,00 TL.
Ancak net her ay 60.000 TL'de sabit tutulursa brüt yıl içinde değişir. Aylık matrah yaklaşık 66.000 TL olduğu için kümülatif matrah Mart ayında 190.000 TL sınırını aşar:
| Ay | Önceki kümülatif matrah | Gereken brüt | Ödenecek GV | Net |
|---|---|---|---|---|
| Ocak–Şubat | 0,00 / 66.032,47 | 77.685,26 | 5.693,54 | 60.000,00 |
| Mart (190.000 aşılır) | 132.064,94 | 78.287,37 | 6.200,77 | 60.000,00 |
| Nisan–Mayıs (%20) | 198.609,21 / 268.815,30 | 82.595,39 | 9.829,89 | 60.000,00 |
| Haziran (400.000 aşılır) | 339.021,39 | 83.649,26 | 10.717,67 | 60.000,00 |
| Temmuz (%27, istisna 4.537,75) | 410.123,26 | 90.081,00 | 16.135,84 | 60.000,00 |
| Ağustos–Aralık (istisna 5.615,10) | 486.692,11 → 786.991,11 | 88.323,23 | 14.655,08 | 60.000,00 |
Mart ayının doğrulaması: önceki kümülatif matrah 132.064,94 TL, Mart matrahı 66.544,27 TL. Bunun 57.935,06 TL'si %15 ile (8.690,26), 8.609,21 TL'si %20 ile (1.721,84) vergilenir; hesaplanan GV 10.412,10, istisna sonrası 6.200,77 TL. Brüt 78.287,37 − SGK 10.960,23 − işsizlik 782,87 − GV 6.200,77 − damga 343,50 = 60.000,00 TL.
Sonuç: aynı 60.000 TL net için brüt Ocak'ta 77.685,26 TL iken Mart'ta 78.287,37, Nisan'da 82.595,39, Temmuz'da 90.081,00 TL'ye çıkar. Ağustos'ta asgari ücret istisnası 5.615,10 TL'ye yükseldiği için brüt 88.323,23 TL'ye biraz geriler. Yıl toplamında brüt, Ocak brütünün 12 katından 81.971,96 TL fazladır.
Örnek 4: Asgari ücret, 28.075,50 TL net
Net asgari ücret 28.075,50 TL için çözüm 33.030,00 TL brüttür. SGK 4.624,20 ve işsizlik 330,30 düşülünce matrah 28.075,50 TL olur; hesaplanan GV istisnaya eşit olduğundan ödenecek GV ve damga vergisi sıfırdır. Asgari ücretin kendi matrahı istisnanın ölçüsü olduğu için bu sonuç yıl boyunca değişmez. Ayrıntılar asgari ücret 2026 hesaplama yazımızda.
Sonuç tablosu
| Hedef net | Ay | Gereken brüt | İleri hesapla net |
|---|---|---|---|
| 40.207,53 | Ocak | 50.000,00 | 40.207,53 |
| 35.000,00 | Ocak | 42.715,82 | 35.000,00 |
| 60.000,00 | Ocak | 77.685,26 | 60.000,00 |
| 60.000,00 | Mart | 78.287,37 | 60.000,00 |
| 60.000,00 | Temmuz | 90.081,00 | 60.000,00 |
| 28.075,50 | Ocak | 33.030,00 | 28.075,50 |
İşveren açısından: net anlaşma vergi dilimi riskini işverene yükler
Brüt ücret anlaşmasında brüt sabittir; kümülatif matrah üst dilime geçtikçe artan vergiyi çalışan taşır ve neti düşer. Net ücret anlaşmasında ise çalışanın eline geçen tutar sabittir; artan vergiyi karşılamak için brüt yükselir ve farkı işveren öder. Yukarıdaki 60.000 TL örneğinde Temmuz brütü Ocak'a göre 12.395,74 TL yüksektir. Artan brüt, işverenin SGK payı gibi brüt üzerinden hesaplanan kalemleri de büyütür.
Bu yüzden net maaş konuşulan işyerlerinde bütçe Ocak brütüyle değil, yıl boyunca ay ay hesaplanan brütlerle yapılmalıdır. İş sözleşmesinde ücretin net mi brüt mü olduğu açıkça yazılmalıdır; asgari ücret, istisna tutarları veya vergi tarifesi değiştiğinde netin korunup korunmayacağı da önceden konuşulmalıdır. İşveren primleri ve teşvikler dahil toplam işveren maliyeti için mali müşavirinize danışın.
Bordronun genel akışını bordro nedir, nasıl hazırlanır yazımızda anlattık. Brüt hesabına giren gün ve mesai bilgisinin doğru olması için kayıtları düzenli tutmak gerekir; puantaj programımız devam ve mesai kayıtlarından aylık puantajı çıkarır.
Hesapta dikkat edilecekler
- Önceki aylar: Yıl ortasında işe girenin önceki işyerindeki matrahı yeni işverenin bordrosuna kendiliğinden taşınmaz; kural olarak kümülatif hesap işe giriş ayından başlar. 311 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliği'ne göre çalışan, önceki matrahını yeni işverene bildirerek kümülatif vergilendirme talep edebilir; bu durumda yeni işveren kümülatif matrahı dikkate alarak kesinti yapar ve dilim daha erken aşılabilir.
- Ek ödemeler: İkramiye veya prim ödenen ayda kümülatif matrah sıçrar; sonraki ayların brütü de etkilenir.
- SGK tavanı: Brüt 297.270,00 TL'yi aşarsa tavanı aşan kısımdan SGK ve işsizlik primi kesilmez; ters hesapta bu durum dikkate alınmalıdır.
- Eksik gün: Örnekler 30 günlük tam ay içindir.
Önemli: Bu yazıdaki tutarlar bilgilendirme amaçlıdır. Kesin bordro için hesaplarınızı mali müşavirinizle doğrulayın.
Devam ve mesai kayıtlarından aylık puantajı çıkaran, bordroya giden gün ve saat bilgisini düzenli tutan puantaj programımızı inceleyin. Puantaj programını inceleyin →