Yemek ve yol yardımı, Türkiye'de neredeyse her işletmenin sunduğu bir yan haktır — ama bu yardımların vergi ve SGK primi karşısındaki durumu, ödeme şekline göre önemli ölçüde değişir. Aynı tutarı farklı şekilde ödemek, hem çalışanın eline geçen net tutarı hem de işverenin toplam maliyetini değiştirebilir.
Ayni ödeme — işyerinde yemek verilmesi, yemek fişi/kartı sağlanması gibi — belirlenen günlük tutara kadar hem gelir vergisinden hem de SGK priminden istisnadır. Bu istisna tutarı her yıl yeniden değerleme oranında güncellenir.
Nakdi ödeme — yemek bedelinin doğrudan maaşa eklenerek ödenmesi — vergi ve SGK primi açısından normal ücret gibi değerlendirilir; istisna uygulanmaz. Bu, işveren ve çalışan için önemli bir maliyet farkı yaratır.
Yol yardımı da aynı ayrıma tabidir:
| Ödeme şekli | Gelir vergisi | SGK primi |
|---|---|---|
| Ayni (kart/fiş, istisna sınırına kadar) | İstisna | İstisna |
| Ayni (istisna sınırını aşan kısım) | Vergiye tabi | Prime tabi |
| Nakdi (maaşa eklenen) | Tam vergiye tabi | Tam prime tabi |
Bir işveren aynı tutarı nakit yerine yemek kartı olarak öderse, çalışanın eline geçen net tutar artar ve işverenin SGK primi maliyeti de düşer — çünkü istisna kısmı prim matrahına dahil edilmez.
Yemek ve yol yardımı bordroda ayrı kalemler olarak gösterilmelidir; toplam ücretin içine gizlenmemelidir. Bu hem şeffaflık hem de bir denetimde istisna uygulamasının doğru yapıldığının ispatı açısından önemlidir.
İstisna tutarları enflasyona bağlı olarak sık güncellenir. Bir önceki yılın tutarını kullanmaya devam etmek, ya gereğinden fazla vergi kesintisi (çalışan aleyhine) ya da eksik vergi/prim beyanı (işveren için risk) anlamına gelebilir. Güncel tutar için ilgili yıl için yayımlanan Gelir Vergisi Genel Tebliği ve SGK duyuruları takip edilmelidir.
Özellikle çok sayıda çalışanı olan işletmelerde, nakit yerine ayni ödemeye geçiş ciddi bir toplam maliyet farkı yaratabilir. 50 çalışanlı bir işletme için aylık birkaç yüz TL'lik kişi başı fark, yıllık bazda önemli bir tutara ulaşır.
PYS'nin bordro modülü, yemek ve yol yardımını ayrı kalemler olarak tanımlamanıza ve istisna sınırlarına göre otomatik hesaplama yapmanıza olanak tanır; güncel tutar değiştiğinde tek bir yerden güncellenir.
Yemek kartı (ayni ödeme) belirli bir tutara kadar vergi ve SGK primi istisnasından yararlanır; nakit ödeme ise normal ücret gibi tam vergiye ve prime tabidir.
Aşan kısım, gelir vergisi ve SGK primi hesaplamasına normal ücret gibi dahil edilir.
Evet, ayni (kart yüklemesi) ve nakdi ödeme ayrımı aynı mantıkla yol yardımına da uygulanır.
Kredi kartı gerekmez. Kurulum yok. Hemen başlayın.
🚀 Ücretsiz Deneyin